Londra’daki Hastane Teknolojisi Devrim Niteliğinde: Yeni SPECT/CT Tarayıcı
Londra’nın Royal Brompton Hastanesi, geçen yıl hizmete aldığı Veriton-CT SPECT/CT 64 tarayıcısı ile akciğer tarama süreçlerini dikkat çekici bir şekilde hızlandırdı. İnceleme süreleri, 45 dakikadan yalnızca 15 dakikaya indirildi. Bu önemli gelişmenin temelinde, güçlü yazılımların yanı sıra, bilim dünyasının “zor üretilen mucize malzeme” olarak adlandırdığı CZT yer alıyor.
Hastanenin nükleer tıp ve PET birimi sorumlu doktoru Dr. Kshama Wechalekar, cihazın sunduğu görüntü kalitesinin olağanüstü olduğunu belirterek bunun mühendislik ve fizik alanındaki büyük bir başarı olduğunu ifade etti.
YÜKSEK MALİYET, DÜŞÜK RADYASYON
Yaklaşık 1 milyon sterlin (1,34 milyon dolar) maliyetle temin edilen bu teknoloji, hastalara verilen radyoaktif maddenin yaydığı gama ışınlarını algılayarak çalışıyor. CZT dedektörleri, yüksek hassasiyetleri sayesinde radyoaktif madde dozunu önceki sistemlere oranla yaklaşık yüzde 30 oranında azaltma imkanı sunuyor. Bu sayede, akciğerlerdeki küçük pıhtılar ve büyük damar tıkanıklıkları daha net bir şekilde tespit edilebiliyor.
ÜRETİMİ ZAHMETLİ, ÜRETİCİSİ AZ
CZT’nin üretimi oldukça zorlu bir süreç. İngiltere merkezli Kromek, bu yarı iletkeni endüstriyel ölçekte üretebilen dünya çapındaki az sayıda firmadan biri. Şirket, 170 küçük fırından oluşan özel bir üretim hattına sahip. Haftalar süren bir süreçte, özel tozlar eritilip yeniden katılaştırılarak tek kristal yapısına sahip CZT blokları elde ediliyor.
GÖRÜNTÜLEMEDE DEV ADIM
CZT’nin en önemli avantajı, X-ışını ve gama ışınlarındaki fotonları yüksek doğrulukla algılayabilmesidir. Yüksek enerjili bir foton CZT’ye çarptığında, oluşan elektronlar tek adımda dijital veriye dönüştürülüyor. Bu sayede enerji ve zamanlama bilgileri kaybolmadan işlenebiliyor, böylece “renkli” görüntüler elde ediliyor.
GÜVENLİKTE YENİ UYGULAMALAR
CZT teknolojisi sadece sağlık alanında değil, aynı zamanda güvenlik uygulamalarında da kullanılıyor. Kromek’in geliştirdiği sensörler İngiltere’deki bazı havalimanları ve ABD’deki bagaj tarama sistemlerinde aktif olarak çalışıyor. Şirket, önümüzdeki yıllarda el bagajı tarayıcılarında da CZT kullanımının artacağını öngörüyor; bu, patlayıcı ve tehlikeli maddelerin daha hassas şekilde tespit edilmesine olanak tanıyacak.
BİLİMSEL ARAŞTIRMALARDAKİ ROLÜ
CZT, uzay araştırmaları ve parçacık fiziği alanlarında da önemli bir yere sahip. Örneğin, bazı araştırma kurumları bu malzemeyi uzay teleskoplarında kullanıyor. CZT tabakaları, nötron yıldızları ve kara deliklerin çevresinden yayılan X-ışınlarını tespit edebiliyor. Ayrıca, CZT parçacık hızlandırıcılarında yoğun X-ışınlarının analizi için tercih ediliyor.
İngiltere’deki Diamond Light Source tesisinin büyük bir yükseltme projesinde, CZT’ye duyulan ihtiyaç, bu malzemenin gelecekte bilim ve teknoloji alanındaki merkezi rolünü göstermesi açısından önemli bir işaret.
Haber Kaynağı: BBC
