Yapay Zeka Korkuları Abartılıyor: İstihdam Artışı Devam Ediyor
Yapay zekanın iş gücünü tehdit ettiği yönünde artan endişeler, hem teknoloji uzmanlarının hem de ABD Merkez Bankası (Fed) dönem raporlarının yankılarıyla gündemden düşmüyor. Ancak yeni araştırmalar bu telaşların henüz derinlemesine bir gerçeklik taşımadığını ortaya koyuyor.
İstihdamda Yüzde 1,7 Artış
Vanguard’ın yaptığı detaylı bir analiz, yapay zekâ otomasyonunun en çok etkilediği meslek gruplarında, Kovid-19 öncesine göre istihdam oranının hızla arttığını gösterdi. Analiz verilerine göre, 2023 ortasından 2025 ortasına kadar olan süreçte, bu mesleklerde istihdamın yüzde 1,7 oranında artış kaydetmesi bekleniyor. Bu rakam, 2015-2019 yıllarındaki yüzde 1’lik artışı da geride bırakıyor.
140 Meslek Üzerinde Derinlemesine İnceleme
Çalışmada, ofis memurları, insan kaynakları asistanları, hukuk katipleri ve veri bilimcileri gibi yaklaşık 140 meslek grubu ele alındı. Bu meslekler, yapay zekanın yüksek özerklikle yerine getirebileceği görevlerin en fazla bulunduğu alanlar olarak tanımlanıyor. Ancak araştırma, bu alanlardaki mesleklerin hâlâ küçülmediğini ortaya koyuyor.
Reel Ücretlerde Çarpıcı Artış
Araştırma bulguları, ücret artışlarını da dikkate alıyor. Yapay zekaya yüksek maruz kalan meslek gruplarında, reel ücret artışı Kovid öncesinde yüzde 0,1 iken, Kovid sonrasında bu oran yüzde 3,8’e ulaşmış durumda. Diğer yandan, daha az etkilenen mesleklerde reel ücret artışı sadece yüzde 0,7 seviyesinde kaldı.
Abartılı Korkular ve Beklentiler
Vanguard’ın analizinde, yapay zekanın iş akışlarını değiştirdiği kabul edilmesine rağmen mevcut istihdam yavaşlamasına teknolojinin etkisinin abartıldığını vurguladı. Bu bulgular, bazı teknoloji liderlerinin “kitlesel iş kaybı” senaryolarıyla çelişiyor.
Genç Çalışanlar Üzerinde Etki Yok
Yapay zekanın giriş seviyesi çalışanlar üzerindeki etkileri de mercek altına alındı. Vanguard’ın yönettiği 401(k) emeklilik planlarındaki yaklaşık 5 milyon katılımcının verileri, 21-25 yaş arası çalışanların sisteme katılım oranında düşüş olmadığını gösterdi.
Fed’den Uyarılar
Buna karşın, Fed’in bazı raporları, yapay zekanın belirli sektörlerde istihdamı etkilediğini ortaya koyuyor. Kasım ayında yayımlanan Fed Bej Kitap raporunda, bazı şirketlerin yapay zeka kullanarak giriş seviyesi pozisyonları doldurmadıkları ve üretkenliği artırdıkları gözlemlendi. Örneğin, Cleveland Fed, bir üretim firmasının otomasyon sayesinde ofis personelini yüzde 15 oranında azalttığını bildirdi.
Sınırlamalar Hala Var
Uzmanlar, yapay zekanın iş piyasasındaki etkisinin kısıtlı olmasının nedenlerinden birinin bu modellerin hâlâ hatalar ve “halüsinasyonlar’la karşılaşması olduğunu belirtiyor. Schickling, yapay zekanın potansiyelinin etkileyici olsa da ciddi sınırlamaları bulunduğunu vurguladı.
Gelecekte Artabilecek Riskler
Uzun vadede, yapay zeka ile ilgili risklerin artabileceğine dikkat çekiliyor. Vanguard, müşteri hizmetleri temsilcileri, veri bilimcileri ve hukuk asistanları gibi mesleklerde insan gücüne olan talebin zamanla azalabileceğini öngörüyor. İlgili bulgular, yapay zekaya en fazla maruz kalan meslekler arasında ekonomistlerin de yer aldığını gösteriyor. Schickling, “Eğer yapay zeka modelleri bu hızda gelişmeye devam ederse, benim için de daha büyük bir tehdit haline gelebilir,” şeklinde uyarıda bulundu.
