Van Kalesi Kazılarında Tarihe Işık Tutan Bulgular
Van Kalesi’nin güneyindeki Eski Van Şehri’nde yapılan kazılar, Urartu dönemi başta olmak üzere Ahlatşahlar, Eyyubiler, İlhanlılar, Anadolu Selçukluları, Akkoyunlular ve Osmanlı İmparatorluğu’na ait önemli yerleşim izleri keşfetmeye devam ediyor. Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın izniyle, Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sanat Tarihi Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Gülsen Baş Terzioğlu’nun koordinasyonundaki 20 kişilik uzman ekibin yürüttüğü kazı çalışmaları, 2022 yılında başlamıştı.
Bu süre zarfında gerçekleştirilen kazılarda, bölgede yer alan yapılar arası bağlantıyı sağlayan yeni bir yol, Osmanlı dönemine ait bir pazar yeri, 150 yıllık bir kışla, çeşitli yanmış evrak ve kumaş parçaları yanı sıra sırlı ve sırsız seramikler, cam bilezik parçaları, bronz sikkeler ve tütün lüleleri gibi birçok değerli buluntu keşfedildi.
Son olarak, Osmanlı kışlasının güney surlarla birleştiği noktada ilginç bir erişim sağlandı; “oyun taşı” bulundu. Prof. Dr. Terzioğlu, bu keşfin önemine dikkat çekerek Eski Van Şehri’nin Urartu’dan Osmanlı dönemi sonuna kadar önemli bir yerleşim yeri olduğunu vurguladı.
Elde edilen bulgularla kentin tarihi dokusunu aydınlatmayı hedeflediklerini belirten Terzioğlu, şu anda restorasyon çalışmaları devam eden alanda Ulu Cami, Kızıl Minareli Cami, Abbas Ağa Camisi gibi birçok tarihi yapının da restore edildiğini ifade etti.
“Osmanlı’nın Askeri Yaşamına Dair Önemli Bulgular”
Prof. Dr. Terzioğlu, üç yıldır sürdürdükleri kazılarda, kente dair çarpıcı bulgulara rastladıklarını anlattı. “Geçen yıl Osmanlı dönemine ait pazar yerini ortaya çıkardık. Bu alandan çıkan cam eserler, tütün lüleleri ve yanmış evraklar dikkat çekici,” dedi.
Bu yıl çalışmalarını Eski Van Şehri’nin güneybatı burçlarına yoğunlaştırdıklarını da belirten Terzioğlu, Sultan Abdülaziz dönemine ait olduğu bilinen kışlanın giriş cephesinin büyük ölçüde gün yüzüne çıkarıldığını ifade etti.
“Stratejik Oyun Taşı: Tarihe Dair Yeni Bir Perspektif”
Kazılarda bulunan oyun taşının, tarihi bulgular arasında yer aldığını kaydeden Terzioğlu, bu taşın “dokuz taş” oyununa ait olduğunu ve Osmanlı kışlasında bulunmasının, askerlerin stratejik ve taktik becerilerini geliştirmek amacıyla bu oyunu oynamış olabileceğini gösterdiğini defalarca vurguladı. “Bu bulgu, askeri yaşamı ve eğitim süreçlerini aydınlatması açısından büyük öneme sahip,” diye ekledi.
Tarihin derinliklerine açılan bu kapılar, hem Van’ın hem de Anadolu’nun zengin kültürel mirasını gözler önüne seriyor. Kazı ekipleri, bu değerli bulgularla geçmişe yönelik birçok sorunun yanıtını bulmayı umuyor.
