ODTÜ’nün Uluslararası Uzay Misyonunda Sıra Dışı İşbirliği
Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ), Çin Uzay Ajansı (CNSA), Zhejiang Üniversitesi ve STAR.VISION işbirliğiyle yürütülecek olan Chang’e-8 misyonuna dahil oldu. Bu misyon, Çin’in Ay’ın güney kutbunu keşfetmesine yönelik önemli çalışmalar içermekte ve 2030’larda inşa edilecek Uluslararası Ay Araştırma İstasyonu’nun (ILRS) yerinin belirlenmesini hedeflemektedir.
ODTÜ Robotik ve Yapay Zeka Teknolojileri Araştırma ve Uygulama Merkezi (ROMER) tarafından geliştirilen "CHERI" isimli proje, iki mikro keşif aracını kapsıyor. Bu araçlar, Ay’ın güney kutbunda etkileşimli bir şekilde bilimsel veri toplayacak, analiz gerçekleştirecek ve yapay zeka yardımıyla kendi rotalarını otonom bir biçimde belirleyerek üç boyutlu haritalama yapacak. Araçların, 2028 yılı sonunda Ay’a gönderilmesi planlanıyor; böylece Türkiye, Ay’a keşif aracı gönderen 6. ülke olurken, aynı anda iki keşif aracı gönderen ilk ülke olacak.
"Ay Toprağından Yapılar İnşa Etmeyi Planlıyoruz"
Prototip sürecinin detayları hakkında bilgi veren ODTÜ ROMER Müdür Yardımcısı Doç. Dr. Mustafa Mert Ankaralı, robot teknolojisi üzerine geniş çaplı araştırmalar yürüttüklerini ifade etti. Ankaralı, “Projenin hayata geçmesi heyecan verici, çünkü bu görevler sayesinde uluslararası uzay çalışmaları alanında önemli bir yer edineceğiz.” diye ekledi.
Ay görevleri için yapılan bu işbirliği ile iki robotun çalışacağını belirten Ankaralı,"daha çok farklı uzay görevlerinde yapay zeka destekli çalışmalar yapmayı planlıyoruz,” şeklinde konuştu. Gelecek projeleri arasında Mars ve asteroit araştırmaları ile Ay toprağını kullanarak yerleşim alanları inşa etme fikri de mevcut.
Zorlu Görev: Ay’ın Güney Kutbunda Keşif
Ay’a gönderilecek olan iki keşif robotunun ismi, Osmanlı dönemindeki yeniçeri askerlerinden esinlenerek "CHERI" olarak belirlendi. ODTÜ Havacılık ve Uzay Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Halil Ersin Söken, bu görevin Ay’ın zorlu güney kutbunda yürütülecek ilk robotik keşif olacağını vurguladı. "Burada buz şeklinde su varlığına dair ipuçları bulunuyor. Ancak, kraterli yapısı ve zor aydınlanma koşulları nedeniyle bu bölgeye bir rover göndermek oldukça zor." dedi.
Bilimsel Veri Sağlama Hedefi
Söken, Ay’da henüz bu tür bir keşif gerçekleştirmeyen bir ülke olmalarını hedeflediklerini aktararak, "Roverlarımız, 3 boyutlu harita oluşturarak bilimsel anlamda büyük veri sağlayacak," şeklinde bilgi verdi. Yürütülen projelerle ODTÜ, uzay araştırmalarında kendini kanıtlama yolunda önemli adımlar atıyor.
Türkiye’nin Uzay Arası İletişim Çalışmaları
ODTÜ Rektörü Prof. Dr. Ahmet Yozgatlıgil, projenin uluslararası işbirlikleriyle yürütülmesinin önemine vurgu yaptı. "Ay yüzeyindeki görevlerimiz dünyada bir ilktir ve Türkiye, bu konuda birçok teknoloji geliştirmektedir." dedi. Ayrıca, ODTÜ’nün uzay projelerine katılmanın Türkiye’ye birçok uluslararası fırsat sunacağını belirtti.
Bu projeyle birlikte Türkiye, 2028’de Ay yüzeyinde varlığını gösterecek ve Milli Uzay Programı çerçevesinde hedeflerine ulaşmak için önemli bir adım atacak.
