TRT World Forum 2026: Gazze’deki İnsani Çöküş ve Uluslararası Hukukun Rolü Tartışıldı
İstanbul Kongre Merkezi’nde gerçekleştirilen TRT World Forum 2026’nın onuncu edisyonu, “Merkezsiz Dünya: Kurallar Geçersiz Kaldığında Kim Liderlik Eder?” teması altında toplandı. Forum kapsamında düzenlenen “Uluslararası Hukuk ile İnsani Çöküşün Kesişiminde Gazze” başlıklı panel, önemli isimleri bir araya getirdi.
Panelin açılış konuşmasını Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT) Başkanı İbrahim Kalın yaparken, moderatörlüğü TRT World Sunucusu ve Baş Yapımcısı Ghida Fakhry üstlendi. Konuşmacılar arasında Güney Afrika’nın eski Uluslararası İlişkiler ve İşbirliği Bakanı Grace Naledi Mandisa Pandor, Uluslararası Kriz Grubu Başkanı Dr. Comfort Ero, Sınır Tanımayan Doktorlar üyesi Dr. Javid Abdelmoneim ve Birleşmiş Milletler (BM) eski Filistin İnsani İşler Koordinatörü Lynn Hastings yer aldı.
Gazze’deki Durumun Ciddiyeti Vurgulandı
Pandor, Güney Afrika’nın Uluslararası Adalet Divanı’nda (UAD) İsrail aleyhine açtığı davanın, Gazze’de yaşananların bir kriz ya da savaş olarak tanımlanamayacağına dair güçlü bir inanç gösterdiğini vurguladı. “Bu gerçekten de acımasız bir saldırı, bir soykırımdır ve bunun açık bir şekilde adlandırılmasını istiyoruz.” ifadesini kullandı. Pandor, daha önce “soykırım” teriminin aşırı bulunduğunu belirtenlerin today dünya genelinde birçok liderin bu terimi kabullenmiş olmasıyla bir dönüm noktasında olunduğunu sözlerine ekledi.
Pandor, uluslararası hukuk çerçevesinde imzalanan sözleşmelerin ve antlaşmaların etkisiz hale geldiğini belirterek, “İmzalarımız kağıt üzerinde etkisiz kalmamalı. Ne yazık ki, bu sözleşmelerin gereğini yerine getirmiyoruz.” dedi.
Uluslararası Dayanışma ve Cesur Liderlik İhtiyacı
Filistin halkının durumunun uzun süredir kötüleşmesine dikkat çeken Pandor, uluslararası dayanışmanın önemini vurgulayarak, “Güney Afrika’nın apartheid rejimine karşı mücadelesinin en önemli itici güçlerinden biri uluslararası dayanışmadır.” dedi. Pandor, dünyanın bu konuda yeterince cesur olmadığını ifade ederek, “Filistin halkının özgürlüğü için cesur liderler gerekmektedir.” şeklinde konuştu.
BMGK’nin Rolü ve Reform Gerekliliği
Pandor ayrıca, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin (BMGK) beş daimi üyesinin güçlerini insanlık yararına kullanamadığını belirtti ve “Cumhurbaşkanı Erdoğan, dünyanın beşten büyük olduğunu söylerken bunun üzerine tam olarak bastı.” ifadesini kullandı. Bugünün en büyük sorununun, bu ülkelerin ellerinde tuttukları muazzam gücü dünya yararına kullanamaması olduğunu ifade etti.
Panelde Diğer Konuşmacıların Görüşleri
Dr. Ero, toplumların ve devletlerin ayrıştığını, bu durumun özellikle seçim dönemlerinde kendini gösterdiğini belirtti. Ero, yeni bir neslin, adaletsizliklere karşı daha duyarlı olduğunu ve bu durumun seçimlerde yansıtılacağını kaydetti.
Lynn Hastings ise BM’nin, insani yardım süreçlerinin yürütülmesi için birçok ülkede sahada müzakerelere devam ettiğini, ama bazı üye devletlerin insani yardımları ulaştırmaya yönelik süreçleri istemediğini belirtti. Dr. Abdelmoneim ise Gazze’deki sivil hayatın hiçe sayıldığına dikkat çekerek, bu durumu daha önce görülmemiş bir mücadele olarak tanımladı.
Sonuç Olarak
Ulaşılan sonuçlar, Gazze’deki insani krizin derinliğini ve mevcut uluslararası hukuk çerçevesinin yetersizliğini gözler önüne serdi. Panel, Filistin konusunda daha etkili uluslararası adımlar atılması gerektiğini vurguladı.
