Sosyal Medya Şirketleri, Genç Kullanıcıları Bağımlılığa Sürüklemekle Suçlanıyor
ABD’de sosyal medya devleri, genç kullanıcıları bilinçli olarak bağımlılığa teşvik ettikleri gerekçesiyle tarihi bir yargı süreci ile karşı karşıya. Los Angeles Yüksek Mahkemesi’nde görülen davanın açılışında, taraflar arasında sert suçlamalar gündeme geldi.
Davayı, 20 yaşındaki K.G.M. isimli bir kadın açtı. Davacı, genç yaşta kullanmaya başladığı Meta Platforms’a ait Instagram ile YouTube gibi platformların “dikkat çekmek ve bağımlılık yaratmak” amacıyla tasarlandığını iddia etti.
“Çocuk beyinleri hedef alındı” Savunması
Davacı avukatı Mark Lanier, jüriye yaptığı konuşmada sosyal medya şirketlerini kumarhane tekniklerine benzer yöntemlerle genç kullanıcıları platformda tutmakla suçladı. Lanier, “Bu şirketler çocukların beyinlerini bağımlı hale getirmek için tasarlanmış makineler kurdu ve bunu bilerek yaptılar” ifadelerini kullandı. Ayrıca, sosyal medya kullanımının davacının depresyonunu artırdığını ve intihar düşüncelerini tetiklediğini savundu.
Dava, TikTok ve Snap Inc.’i de kapsıyordu. Ancak bu iki şirket dava öncesinde uzlaşma sağladı.
Zuckerberg’in E-postası Gündeme Geldi
Mahkemeye sunulan bir e-postada, 2015 yılında Mark Zuckerberg’in Meta platformlarındaki kullanıcı süresinin yüzde 12 artırılmasını istediği belirtiliyor. Davacı taraf, bu mesajın şirketlerin kullanıcılarını çevrimiçi tutmayı stratejik bir hedef haline getirdiğinin bir kanıtı olduğunu öne sürdü.
YouTube’un çatı şirketi Alphabet Inc. için de genç kullanıcı kitlesinin değerli reklam gelirleri açısından hedef alındığı savunuldu.
Meta’nın Savunması: “Başka Faktörler Var”
Meta’nın avukatı Paul Schmidt, davacı K.G.M.’nin ruh sağlığı sorunlarının sadece Instagram kullanımına atfedilemeyeceğini savundu. Schmidt, genç kadının aile içindeki problemler, ihmal, zorbalık ve erken yaşta terapi geçmişi gibi risk faktörlerinin bulunduğunu vurguladı. Savunma, sosyal medya platformlarının davacı üzerindeki etkisinin sorgulanması gerektiğini dile getirdi.
Emsal Niteliğinde Bir Dava
Yaklaşık altı hafta sürmesi beklenen davada uzmanlar, aileler ve şirket yöneticileri tanık olarak dinlenecek. Zuckerberg’in de ifadesi alınması bekleniyor. Davanın sonucu, ABD genelinde yaşanan çok sayıda benzer davaya emsal teşkil edebilir. Sosyal medya platformlarının “tasarım gereği zararlı” olup olmadığına dair verilecek karar, sektörün geleceğini doğrudan etkileyebilir.
