İktidardaki Sırp İlerleme Partisi’nin (SNS) lideri ve Cumhurbaşkanı Aleksandar Vučić’in müttefiklerinden Başbakan Milos Vučević, geçtiğimiz Kasım ayında Novi Sad’da bir tren istasyonunda meydana gelen ve 15 kişinin ölümüne yol açan kazanın ardından başlayan protestolar sürecinde 28 Ocak’ta istifa etti.
Sırbistan parlamentosunun bugünkü oturumunda, Vučević’in istifası resmi olarak kabul edildi. Böylece yeni bir başbakan belirlenmesi için 30 günlük yasal süreç başlamış oldu. Vučević’in istifasının gündem maddesi olduğu bu oturum, muhalefet milletvekillerinin düzenlediği hükümet karşıtı ve öğrenci gösterilerini destekleyen protestolar nedeniyle şiddet olaylarına sahne oldu.
VUCİC’İN ZAMANI KISITLI
Yasal çerçevede, Cumhurbaşkanı Vučić’in, 2027 yılında gerçekleştirilecek parlamento ve cumhurbaşkanlığı seçimlerine kadar yeni bir başbakan adayı önerme süresi 30 gün olarak belirlenmiştir. Eğer Vučić bu süre içinde yeni bir aday belirleyemezse, 45 ila 60 gün içerisinde erken seçim yapılması gerekecek. Parlamento Başkanı Ana Brnabić, “Yeni hükümet için son tarih 18 Nisan gece yarısıdır” şeklinde bir açıklama yaptı.
ANKETLER NE DİYOR?
Sırbistan’da devam eden protestolar, iktidardaki SNS’ye yönelik tepkilerin giderek arttığını gösteriyor. Aralık ayında IPSOS Strategic Marketing tarafından gerçekleştirilen bir ankete göre, SNS’nin seçmen desteği yüzde 48,3 düzeyindeydi; ancak o tarihten sonra hükümete yönelik kamuoyundaki tepki kayda değer şekilde yükseldi.
Muhalefet partileri, erken seçim seçeneklerini geri çevirerek SNS’nin yer almadığı bir geçici hükümet kurulmasını talep etti. Fakat Vučić, bu seçeneği daha önce de birkaç kez reddetmişti.
Geçtiğimiz Cumartesi günü, başkent Belgrad’da on yıllardır görülen en büyük protestolardan biri gerçekleştirildi ve 100 binden fazla kişi, yolsuzluk iddiaları nedeniyle hükümetin istifasını talep etti.
NOVİ SAD’DA NE OLMUŞTU?
1 Kasım 2024 tarihinde Novi Sad’daki tren istasyonunda demir tentenin çökmesi sonucu 15 kişinin hayatını kaybetmesi, ülke genelinde hükümet karşıtı protestoların fitilini ateşlemişti. Novi Sad’da başlayan bu eylemler zamanla tüm Sırbistan’a yayılarak, 2014’te başbakan ve 2017’de cumhurbaşkanı olan Vučić’in iktidarını sarsan en önemli protesto dalgalarından biri haline geldi.
