Küresel Piyasalar Zorlu Bir Haftaya Başladı
Küresel finansal piyasalar, yeni haftaya iki önemli tehditle karşılaşarak girdi. Ortadoğu’da artan arz riskleri, Brent petrolün fiyatını 108 dolara yaklaştırırken, yapay zeka sektörünün önde gelen isimlerinden gelen olumsuz yorumlar teknoloji hisselerinde satışlara neden oldu. Yatırımcılar, karşılarında hem “artan enflasyon ve faiz” hem de “düşük yapay zeka yatırımı” riskiyle yüz yüze kaldılar.
Petrol Fiyatlarındaki Artış
Petrol piyasasında yaşanan son gelişmeler, Körfez ülkeleri ile İran arasındaki Hürmüz Boğazı toplantısının ertelenmesiyle geldi. Bu erteleme, bölgedeki gerilimin düşeceği yönündeki umutları azaltırken, Suudi Arabistan’ın insansız hava aracı saldırısı sonrası petrol boru hattını kapatması arz endişelerini artırdı. Brent petrol fiyatı, dünkü işlem gününde yüzde 3 artış göstererek 107-108 dolara yükseldi. WTI petrolü de 105 doları aştı.
Hisse Senedi Piyasasındaki Düşüş
Artan petrol fiyatları, hisse senedi piyasalarında düşüşe neden oldu. Petrolün mevcut seviyelerde kalması sadece enerji şirketlerini etkilemekle kalmıyor, aynı zamanda taşımacılık, sanayi, havacılık ve gıda üretimi gibi sektörde maliyet artışına yol açıyor. ABD’de ağustos ayı üretici fiyatlarının yıllık artış oranının yüzde 5,4’e yükselmesi, enerji fiyatlarının enflasyon üzerindeki etkilerini yeniden gündeme getirdi.
Faiz Oranlarında Yükseliş
Petrol fiyatlarındaki artış, merkez bankalarının faiz indirim beklentilerini zayıflatıyor. ABD 10 yıllık Hazine tahvili getirisi, yüzde 4,98 ile 2023’ten bu yana en yüksek seviyelere yaklaştı. Piyasalar, Fed’in bu hafta 25 baz puanlık bir faiz artışına gitme olasılığını yüzde 80’in üzerinde değerlendiriyor. Yüksek petrol fiyatları enflasyonu artırırken, yüksek tahvil getirileri hisse senetlerinin cazibesini azaltıyor.
Yatırımcıları Savunmacı Pozisyonlara İten Riskler
Petrol kaynaklı “yüksek enflasyon ve yüksek faiz” baskısına, yapay zeka alanında azalan yatırımlar ve büyüme endişeleri ekleniyor. Eğer petrol fiyatları yükselmeye devam ederse enflasyon ve faiz baskısı artacak; yapay zeka yatırımları yavaşlarsa şirket kârları sorgulanmaya başlayacak. Her iki riskin aynı anda güçlenmesi, yatırımcıları daha az riskli pozisyonlara yönlendiriyor.
Arz Kesintisi Tehlikesi
Piyasa oyuncularının en büyük korkusu, petrol fiyatlarının geldiği seviyeden çok arz kesintisinin ne kadar sürüp süreceği. Reuters kaynaklarının verdiği bilgiye göre, Suudi Arabistan’ın Kızıldeniz’deki Yanbu limanına petrol taşıyan Doğu-Batı hattı yeniden çalışmazsa, ülkedeki export stokları yalnızca 5-7 gün boyunca yeterli olacak. Bu hat, günde yaklaşık 4 milyon varil petrol taşıyor ki bu da küresel arzın yaklaşık yüzde 4’üne denk geliyor. Eğer bu hat birkaç gün içinde devreye alınamazsa, küresel petrol arzında ciddi bir azalma riski doğuyor.
Yapay Zeka Yatırımlarında Yavaşlama Çağrısı
Yapay zeka alanındaki gelişmelere ilişkin endişeler, yatırımcılar arasında ikinci büyük kaygıyı oluşturuyor. Anthropic CEO’su Dario Amodei, yapay zeka modellerinin geliştirilme hızının yavaşlatılması gerektiğini savundu. Güvenlik kaygılarının arttığını belirten Amodei’ye, OpenAI CEO’su Sam Altman ve Elon Musk da destek verdi. Altman, OpenAI’ın halka arz planını güvenlik nedenleriyle ertelediklerini açıkladı. Bu durum Asya borsalarında hemen etkisini göstererek SoftBank’ın yüzde 10 oranında gerilemesine neden oldu. AI tedarik zincirinin büyük oyuncuları olan SK Hynix, Samsung Electronics, Kioxia ve TSMC de sert kayıplar yaşadı.
