Fiyat Artışları Taze Sebze ve Meyve Pazarında Çarpıcı Farklılıklar Gösteriyor
Bora Kaya’nın hazırladığı Web TÜFE verileri, gıda fiyatlarındaki gelişmeleri dikkatle izlemeye devam ediyor. Verilere göre, taze meyve fiyatlarında yıllık bir düşüş yaşanırken, taze sebzelerde keskin bir artış gözlemleniyor. Taze meyve fiyatlarında yılın başında önemli bir artış söz konusu idi; Ocak ayında yıllık artış oranı yüzde 39’a kadar yükselmişti. Şubat ayında ise bu oran yüzde 34,3’e geriledi. Temmuz ayına kadar devam eden artışlar, genel enflasyon oranlarının altında kalırken, Ağustos’tan itibaren ise yıllık düşüşler kaydedilmeye başlandı. Eylül, Ekim ve Kasım aylarında kaydedilen mevcut verilere göre, sırasıyla %3,5, %4,3, %2,4 ve %8,6’lık düşüşler yaşandı.
Taze sebzelerde ise durum tam tersine döndü. Ocak ayında yıllık yüzde 15,4’lük artış manşet enflasyonunun altında kalmasına rağmen, takip eden aylarda artışlar önemli oranda yükseldi. Özellikle bazı aylarda, sebze fiyatlarındaki yıllık artış oranları manşet enflasyonu üç katına kadar çıktı. Nisan ve Mayıs ayları, sırasıyla %87,7 ve %97,2 ile dikkat çekici yüksek seviyelere ulaştı.
Mayıs ayındaki zirveden sonra, izleyen aylarda fiyatlar düşüş gösterse de, Eylül, Ekim ve Kasım aylarında yeniden artışlar gözlemlendi. Sebzelerdeki artışlar, son üç ayında sırasıyla yüzde 49,7, yüzde 52,3 ve Kasım ayı geçici verilerine göre yüzde 76,5 olarak kaydedildi.
Ürün bazında yapılan analizler de oldukça ilginç bulgular sunuyor. Ekim ayında, en yüksek aylık artışlar ıspanakta %120,8, beyaz lahanada %94,7 ve karnabaharda %59,6 olarak tespit edildi. Ekim ayı itibarıyla, meyve-sebze karışımında en yüksek artışlar listesinde sebzeler ilk sırada yer alıyor; ilk on ürünün beşi sebze, sekizi ise sebzelerden oluşuyor. Meyveler arasında ise mandalina ve portakalın yüksek aylık artış oranları dikkat çekiyor: %31,3 ve %22’lik artışlar yaşandı.
Sebze fiyatlarındaki yıllık artış, Şubat ayından bu yana %50’nin altına düşmedi. Bora Kaya, konuya ilişkin olarak, “Web TÜFE’de taze meyve ve taze sebze fiyatları 2026 itibarıyla belirgin bir ayrışma gösterdi. Meyve fiyatları Ocak’taki %39,4’ten hızlıca geriledi ve Ağustos’tan bu yana negatif bölgede. Kasım ayı içindeki geçici verilere göre meyve fiyatları geçen yılın aynı dönemine göre %8,6 daha düşük. Sebzelerde ise henüz düşüş yok: Şubat’tan beri devam eden yüksek yıllık artışlar hâlâ %50’nin üzerindedir. Özellikle domates, salatalık, nane ve patlıcan gibi ürünlerde yıllık artış oranları %90 ila %118 arasında değişiyor. Kış aylarında sera üretiminin etkisiyle bu yüksek seyrin kısa vadede azalmasını beklemek doğru olmayacaktır. Geçen yılın Kasım-Aralık aylarındaki ılıman hava koşulları, Ocak-Şubat aylarındaki sel baskınlarıyla birleştiğinde fiyatlarda ciddi dalgalanmalara neden olmuştu. Sonbahar dönemi ise geçen yıl daha yağışlı ve soğuk geçti, bu nedenle fiyat artışları bu yıl daha erken bir başlangıç yapmış durumda,” şeklinde değerlendirmelerde bulundu.
