Petrol Fiyatları Tarihi Zirvelerde: Hürmüz Boğazı’ndaki Gerilim Etkili Oldu
Uluslararası piyasalarda referans gösterilen Brent türü ham petrolün fiyatları, askeri gerilimlerin arttığı dönemde gözle görülür bir artış sergiliyor. 27 Şubat’ta 72,48 dolardan kapanan Brent petrol, 27 Mart’ta yüzde 45,3’lük bir artışla 105,32 dolara yükseldi.
Gerilim Hürmüz Boğazı’nda Kırmızı Alarm Veriyor
Hürmüz Boğazı’ndaki geçişlerde yaşanan sıkıntılar, enerji arzını tehdit etmeye devam ediyor. İran ile ABD ve İsrail arasındaki askeri gerilim, bu kritik su yolunda deniz güvenliğini tehlikeye soktu. 27 Şubat ile 27 Mart arasındaki dönemde İran, tanker geçişlerini kısıtladı ve bu da boğazdan geçen gemi sayısında önemli bir azalmaya yol açtı. Sonuç olarak, birçok petrol tankeri geçiş için uzun süre beklemek zorunda kaldı.
Küresel petrol ticaretinin yüzde 20’sinin gerçekleştiği bu noktada yaşanan aksaklıklar, enerji piyasalarını sarstı. Bazı tankerler, “gölge filo” adı verilen alternatif yöntemlerle geçiş yapmaya çalıştı.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, İran’a yönelik askeri operasyonların “haftalar içinde” sona erebileceğini belirtti ve Washington’un hedeflerine ulaşmak için kara birliklerine ihtiyaç duyulmadığını ifade etti. İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf ise, enerji fiyatlarının yükselmesine neden olan “yalan haberler” yayıldığını ve gerçek fiyatların bir süre sonra ortaya çıkacağını savundu.
Saldırılardan sonraki ilk işlem günü olan 2 Mart’ta Brent petrol fiyatları, jeopolitik endişelerle 82,37 dolara kadar yükseldi ve günü 77,74 dolardan kapattı. Önceki kapanışa göre yüzde 7,26 artan bu fiyat, 17 Mart 2022’den bu yana görülen en yüksek günlük artış olarak kaydedildi. Diğer günlerde de Hürmüz Boğazı’na yönelik tehditler, tedarik kaygılarını artırarak petrol fiyatlarının 78-86 dolar aralığında dalgalanmasına neden oldu.
Enerji Krizi Ülkeleri Önlem Almaya Zorluyor
Petrol sahalarında ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) terminallerinde yaşanan hasar, dünya genelinde enerji tedarikinde kesintilere yol açtı. Irak Petrol Bakanlığı, savaş koşullarının petrol faaliyetlerini büyük ölçüde durdurduğunu bildirdi. Katar Enerji Bakanı, saldırılar sonucunda LNG ihracat kapasitesinin yüzde 17 azaldığını ve bunun yıllık gelirde 20 milyar dolarlık kayba neden olduğunu açıkladı.
27 Mart’ta Rusya Başbakan Yardımcısı Aleksandr Novak, iç piyasadaki istikrarı sağlamak amacıyla benzin ihracatının yasaklanması talimatı verdi. İngiltere’deki akaryakıt fiyatları da artmaya devam ederken, bazı istasyonlarda “geçici tedarik kısıtları” yaşandığı bildiriliyor. Portekiz, akaryakıt indirimine süresiz devam kararı alırken, Fransa hükümeti etkilenen sektörlere 70 milyon avro destek paketi açıkladı.
Doğal Gaz ve Kömür Piyasalarında Fiyat Artışları
Sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) piyasaları da saldırılardan etkilendi. Katar’ın Ras Laffan tesislerindeki üretim, güvenlik riskleri nedeniyle durdu ve bu durum küresel LNG arzının bir kısmını tehdit ediyor. Avrupa doğal gaz fiyatları, 27 Şubat’ta megavatsaat başına 31,9 avrodan kapandığı gün, 2 Mart’ta yüzde 39 artışla 44,5 avroya yükseldi.
Kömür fiyatları da benzer bir eğilim gösterdi; 27 Şubat’ta ton başına 118,5 dolardan, 9 Mart’ta 143,8 dolara yükseldi. Bu artış, elektrik üretiminde gaz yerine kömür kullanımı nedeniyle gerçekleşti.
Bütün bu gelişmeler, dünya genelinde enerji fiyatlarının yükselmesine yol açarken, ülkeleri yeni önlemler almaya zorlamaya devam ediyor.
