Bu ilginç problem ilk kez 1966 yılında Avusturya-Kanadalı matematikçi Leo Moser tarafından gündeme getirilmiştir. Basit bir soru gibi görünmesine rağmen, yıllar boyunca birçok matematikçiyi meşgul edecek kadar zorlu bir konu olmuştur: 1 birim genişliğindeki bir koridorda, L şeklindeki bir köşeden geçebilecek en büyük iki boyutlu koltuk nasıl tasarlanmalıdır?
1968 yılında İngiliz matematikçi John Hammersley, çözüm olarak yarım daire ve kareyi birleştiren bir tasarım geliştirmiş ve 2.2074 birimlik bir sonuç elde etmiştir. Hammersley, bu tasarım için bir üst sınır belirleyerek 2.8284 birimden daha büyük hiçbir modelin geçemeyeceğini iddia etmiştir.
1992 yılında Rutgers Üniversitesi’nden Joseph Gerver, Hammersley’in tasarımını geliştirip daha yuvarlak kenarlarla daha uygun bir alternatif sunmuş ve 2.2195 birimlik bir koltuğun bu sorun için en iyi çözüm olduğunu önermiştir. Ancak, bu önerinin genel geçer bir kanıtı hâlâ mevcut değildi.
2018 yılında, Santa Fe Enstitüsü’nden Yoav Kallus ve Kaliforniya Üniversitesi’nden Dan Romik, bilgisayar destekli bir yöntemi kullanarak bu değerin biraz daha yukarı çıkabileceğini belirtmişti. Ancak bu noktada kesin bir kanıt henüz ortaya konmamıştı.
Son dönemde Ineon Baek, “injective function” adı verilen bir matematiksel yöntemle Gerver’in önerdiği çözümü sağlamlaştırarak, L şeklindeki koridordan geçebilecek en büyük koltuk alanının 2.2195 birim olduğunu matematiksel olarak ispatlamıştır.
Baek’in bu çalışması henüz hakem değerlendirmesinden geçmemiş olsa da, elde edilen çözüm matematik dünyasında büyük bir heyecan yaratmıştır. Bu tarihi buluş, 60 yıldır süregelen tartışmayı kesin bir şekilde sona erdirerek koltuk taşıma sorununa net bir çözüm sunmuştur.
Yine de matematikçiler uyarıda bulunuyor; eğer bir köşeden daha fazla geçmeniz gerekiyorsa, o zaman “Romik’in iki yönlü koltuğu” en uygun alternatif olabilir. Bu koltuğu IKEA’da Gimli’nin mutfak masasının yanında bulmanız mümkün!
