Kedilerin Yalaması: Sevgi mi, Agresyon mu? Yeni Araştırmaların Işığında
Kedilerin birbirlerini yalaması, ev ortamında sıkça gözlemlenen bir davranış olarak bilinmektedir. Bilimsel terimle “allogrooming” olarak adlandırılan bu durum, çoğunlukla sevgi, yakınlık ve sosyal bağlarla ilişkilendirilse de son araştırmalar, daha karmaşık bir anlam taşıdığını ortaya koyuyor. Kedilerin yalama eylemi, sosyal bağları güçlendirmekle birlikte gerilimi azaltmak, çatışmadan kaçınmak ya da sosyal üstünlük sağlamak amacıyla da kullanılabiliyor.
Belçika’nın Ghent Üniversitesi’nden kedi davranışı uzmanı Morgane Van Belle ve ekibi, iki kedili evlerden alınan 53 video üzerinde yaptığı incelemelerde, karşılıklı yalamanın farklı durumlara göre değişik işlevler üstlenebildiğini gösterdi. Özellikle, birbirine yakın duran ve benzer beden dillerine sahip olan kedilerin arasındaki yalama eyleminin, sosyal bağları güçlendiren bir davranış olarak gündeme geldiği belirlendi. Kedilerin kulak bölgesinin yalanması, onların rahatlamasına yardımcı olurken, bazı durumlar ise yalamanın bir oyun başlangıcı olduğunu işaret edebiliyor.
Bununla birlikte, bu durum her zaman huzur içinde sonuçlanmıyor. Kulakların geriye yatırılması, ısırma veya patileme gibi hareketler, yalama seanslarının sonrasında çatışmaların başlayabileceğinin göstergesi oluyor. Örneğin, bir kedi diğerinin üzerine eğildiğinde ve stres işaretleri sergilendiğinde, bu yalama eylemi agresif bir tehdit ya da kavga çıkmadan önceki bir yatıştırma sinyali olarak da değerlendirilebiliyor.
Hijyenik Bir Davranış Olarak Yalama
Karşılıklı yalamanın sosyal iletişimin ötesinde bir anlam taşıdığına dair başka bir ipucu ise kedilerin yaladıkları bölgelerin temizlenmesiyle ilgili. Baş ve boyun, kedilerin tek başlarına temizlemekte zorlandıkları alanlar arasında yer alıyor. Dolayısıyla, bu bölgelerden alınan yalamalar, davranışın hijyenik bir işleve de sahip olabileceğini gösteriyor.
Veteriner davranış bozuklukları uzmanı Dr. Terry Curtis, kedilerin diğerleriyle yalama eylemi gösterirken, yabani kedilerin ev kedilerinden farklı davranışlar sergileyebileceğine dikkat çekiyor. Curtis, kedilerin zihinsel dünyasını anlamanın oldukça karmaşık olduğunu ve sosyal bağlar, stres, alan paylaşımı, oyun ve temizlik gibi etkenlerin bir arada rol oynadığını belirtiyor. Bu nedenle, bir kedinin diğerini yalaması basit bir “sevgi gösterisi” olarak değerlendirilemeyecek kadar çok katmanlı bir anlam taşıyor.
Kedilerin bu davranışlarını değerlendirmek için, beden dili, konumları ve yalamanın öncesinde ya da sonrasında yaşanan olayların dikkate alınması gerekiyor.
