Türkiye Hava Araçları Motor Teknolojilerinde Milli Güç Sağlıyor
Türkiye, havacılık motorları ve güç sistemleri alanında yaptığı yenilikçi çalışmalarla uluslararası arenada daha güçlü bir konum elde etmeyi hedefliyor. İnsansız Hava Araçları (Sondakihaber) ve helikopterlerden 5’inci nesil muharebe uçaklarına kadar geniş bir yelpazeye yayılan projeler, motor teknolojilerinde de somut ilerlemeler kaydedilmesine zemin hazırlıyor.
Savunma sanayi alanında önemli bir oyuncu olan TRMOTOR, hava araçlarının motor ve yardımcı güç sistemleri konusunda yerli ve milli ürünler geliştirebilmek için çalışmaları sürdürüyor. Şirket, ülkenin savunma platformlarının güç ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla dışa bağımlılığı sona erdirecek teknoloji ve altyapıyı oluşturmayı hedefliyor.
TRMOTOR, gaz türbinli motor teknolojilerinin tasarım, geliştirme ve üretiminde ülke için önemli bir teknoloji merkezi olma yolunda ilerliyor. 2017-2021 yılları arasında, Türkiye’nin ihtiyaç duyduğu milli güç sistemlerinin geliştirilmesine yönelik projelerle dikkat çeken şirket, 2021 yılında 5’inci nesil Milli Muharip Uçak KAAN için kritik öneme sahip APU ve ATS sistemlerinin tasarımını üstlendi.
2022 yılında KAAN’ın ana motorunun kavramsal tasarım sözleşmesini imzalayan TRMOTOR, 2024 yılında TF35000 motorunun geliştirilmesi için TEI ile işbirliği yapma kararı aldı. Bu süreçte, farklı platformlarla uyumluluğu sağlamak amacıyla yeni projelere de adım attı. 2025 yılına kadar, Türkiye’nin hava platformları için yeni sistem geliştirme çalışmalarında önemli aşamalar kaydedildi.
Türk Havacılık ve Uzay Sanayiinin GÖKVATAN dergisinde verilen bilgiler doğrultusunda, Türkiye’de ilk kez yerli imkanlarla geliştirilen APU-60’ın entegrasyonu 2026 yılı içinde gerçekleştirilecek. APU-60, uçağın ana motorları çalışmadan önce gerekli enerjiyi sağlayarak aviyonik ve iklimlendirme sistemlerinin devreye girmesine destek olacak. Testlerinin sürdüğü APU-60, KAAN’a entegre edilerek Türkiye’nin teknolojik kabiliyetlerini daha da genişletecek.
KAAN’ı Gerekli Güçle Donatacak
APU, hava platformları için kritik bileşenlerden biri olarak öne çıkıyor ve ana motorlar çalışmadan önce enerji sağlıyor. Bu gelişim, operasyonel esnekliği artırarak yer ekipmanına duyulan ihtiyacı azaltıyor ve hızlı operasyon kabiliyeti sunuyor.
Yeni Çözüm Yakında
TRMOTOR, APU-60’ın yanı sıra APU-40 isimli yeni bir yardımcı güç ünitesi üzerinde de çalışmalarını sürdürüyor. Uçak ve helikopter platformlarına entegrasyonu hedeflenen APU-40 için test faaliyetlerinin 2026 yılının ilk çeyreğinde başlaması bekleniyor. Şirket, motor çevresindeki alt sistemlerin geliştirilmesine de yoğunlaşarak kontrol, yağlama, ateşleme ve pnömatik alanlarında uzmanlığını artırmayı hedefliyor.
Türkiye İçin Stratejik Bir Adım
TRMOTOR Genel Müdürü Osman Saim Dinç, motor teknolojilerinin stratejik değerine dikkat çekerek yerli motor çalışmalarının güvenlik ve bağımsızlık açısından önem taşıdığını vurguladı. Dinç, bu projelerin Türkiye’nin yerli havacılık motoru teknolojileri açısından katalizör etkisi yaratacağını belirtti. “Yerli motor çalışmaları, Türkiye’nin savunma sanayisine katkı sağlamak amacıyla sürdürdüğümüz disiplinler arası teknoloji geliştirme misyonunun bir parçasıdır,” diye ekledi.
