Körüklü Çizmenin Son Ustası: Hasan Hüseyin Öter’in 65 Yıllık Zanaat Serüveni
İzmir’in Tire ilçesine bağlı Karateke Mahallesi’nde, geleneksel Türk zanaatlarının en önemli simgelerinden biri olan körüklü çizme, 76 yaşındaki Hasan Hüseyin Öter’in ellerinde hayat bulmaya devam ediyor. Yörük Türkmenleri ve Efeler’in mirası olan bu zanaat, Öter’in 1961 yılında kurmuş olduğu atölyede, yarım asrı aşkın süredir sürdürülüyor. Günümüzde akordeon çapraz körük modelini üreten tek usta olarak bilinen Öter, yaptığı çizmelerle Yörük kültürünün geleceğe taşınmasına katkı sağlıyor.
Soğuk Havanın Sıcak Hikayesi
Körüklü çizmenin ustası Hasan Hüseyin Öter, ayakkabıcılık kariyerinin başlangıcını şu sözlerle paylaşıyor: “1961 yılında babam beni potin yapan bir ustanın yanına götürdü. Dışarısı çok soğukken, içeride yanmakta olan sıcak bir mangal beni içeri çekti. O an, ‘Ben burada çırak olurum’ dedim. Ustam da babama, ‘Bu oğlanın hevesi var, kalsın’ dedi.” 1969 yılına kadar ustasının yanında eğitim alan Öter, ardından askere giderek 1970’te kendi dükkanını açma imkanı buldu. O dönemdeki Ahilik geleneğine uygun olarak, ustalar tarafından verilen başarı belgeleri ile zanaatını resmiyete döktü.
Gırç Gırç Sesinin Anlamı
Körüklü çizmenin tarihsel gelişimi hakkında da bilgi veren Öter, bu zanaatın 34 farklı çeşidinin olduğuna dikkat çekti. Günümüzün akordeon körük modelinin 1950 yılında ustası Elvan Kahya tarafından icat edildiğini belirtti. Öter, “Hakiki körüklü çizmenin en belirgin özelliği, yürürken çıkardığı ‘gırç gırç’ sesidir. Kaliteli derinin katmanları ve özel körük kıvrımlarının her adımda birbiriyle teması, giyene ayrı bir duruş kazandırır” ifadelerini kullanıyor. Diğer bölgelerde taklit körükler yapıldığını belirten Öter, kendi tekniklerinin deri ile çalışarak hem ses hem de formun korunmasını sağladığını vurguladı.
Hasan Hüseyin Öter, yıllardır süregelen bu geleneksel zanaatın son temsilcisi olarak, kültürel mirası canlı tutmanın yanı sıra, genç nesillere de ilham vermeyi sürdürüyor.
