İsviçre’de Tarafsızlık Önerisi Reddedildi: Seçmenlerin Çoğunluğu İstemedi
Federal İstatistik Ofisi tarafından açıklanan kesin sonuçlara göre, İsviçre’deki tüm kantonlar ve seçmenlerin yaklaşık yüzde 70’i, tarafsızlığın katı bir versiyonunun İsviçre anayasasında yer alması önerisini reddetti. Söz konusu öneri, aşırı sağcı İsviçre Halk Partisi (SVP) tarafından desteklenmekteydi.
Önerinin geri çevrilmesi, beklenen bir gelişme olmasına rağmen, Avrupa Birliği’nin Rusya’ya yönelik yaptırımlarla ilgili birliği koruma çabaları sırasında Avrupa genelinde bir rahatlama atmosferi yarattı. İsviçre, yüzyıllardır sürdürdüğü tarafsızlık politikasını 1815’te Napolyon Savaşları’nın sona ermesiyle resmen kabul etmişti.
Eleştirmenler, 2022’de Ukrayna’ya yapılan kapsamlı işgalin ardından İsviçre’nin Rusya’ya uygulanan Avrupa Birliği yaptırımlarına katılmasının tarafsızlık statüsünü zayıflattığını öne sürüyor.
Daimi Tarafsızlık İlkesi Üzerine Oylama
Seçmenden, “daimi ve silahlı tarafsızlık” ilkesinin anayasa tarafından güvence altına alınması ve Birleşmiş Milletler tarafından dayatılmadıkça, İsviçre’nin askeri ittifaklara katılımının veya savaştaki taraflara yaptırım uygulamasının yasaklanması talep edildi. Öneriye destek veren SVP, kampanya için 2 milyon İsviçre frangı harcadı. Bu sonuç, SVP’nin önde gelen destekçilerinden milyarder Christoph Blocher için ağır bir yenilgi olarak kaydedildi.
Karşıt görüşler ise sonuçları memnuniyetle karşıladı. Yeşiller Partisi Milletvekili Sibel Arslan, seçmenlerin SVP’nin gerçek niyetini anladığını belirterek, “İsviçre’nin kendisini uluslararası alanda izole etmesini istemiyorlar” ifadelerini kullandı.
Hükümetten Olumsuz Tepki
İsviçre hükümeti ve diğer siyasi partiler, önerinin kabul edilmesinin ülkenin uluslararası güvenlik politikasını zayıflatacağına, olası saldırılara karşı daha savunmasız hale getireceğine ve NATO ile iş birliği yapma kapasitesinin kısıtlanacağına dikkat çekerek öneriye karşı çıktılar. NATO üyesi olmamasına rağmen, İsviçre son 30 yıldır transatlantik askeri ittifakla iş birliği yapmaktadır.
Analistler, bu sonucun İsviçre halkının hükümetin tarafsızlık anlayışına duyduğu güvenin bir göstergesi olduğunu belirtirken, İsviçre Yayın Kurumu muhabiri Katy Romy, “Halk, tarafsızlığın dinamik bir araç olduğunu kabulleniyor ve jeopolitik çalkantılara karşı hükümete uyum sağlama yetkisi veriyor,” ifadelerini kullandı. Romy, evet kampanyasının Rusya’nın çıkarlarına hizmet ettiği algısını kırmakta başarısız kaldığını da ekledi.
Rusya Dışişleri Bakanlığı, öneriyi destekleyici bir tutum sergilerken, İsviçre’nin Avrupa Birliği yaptırımlarını kabul etmesini eleştirdi ve ülkenin tarafsızlık ilkesini terk ettiğini savundu. SVP, bu yenilgiyi kabul etti ve mevcut durumda yeni bir eylem planı bulunmadığını açıkladı.
