Görünür İşsizlik ile Gerçek İşsizlik Arasındaki Fark Büyüyor
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), ağustos ayı işsizlik verilerini açıkladı. Buna göre, mevsim etkisinden arındırılmış işsizlik oranı yüzde 7,8 olarak belirlendi. Bu oran, pandemi sürecinde yüzde 14’ler civarındayken, son dönemdeki iyileşme ile yarı yarıya gerilemiş durumda. Ancak, görünür işsizlik oranlarının gerçek durumu yansıtmadığına dair endişeler mevcut.
İşsizlik oranlarının düşmesinin ardında yatan önemli bir sebep, iş arayan kişi sayısındaki azalma. Çalışma çağındaki nüfus 100 kişi üzerinden değerlendirildiğinde, bu kişilerden 50’sinin çalışmak istemesi halinde ve bunların 45’ine iş bulunması durumunda, 5 kişinin işsiz kalmasıyla işsizlik oranı yüzde 10 olurken, eğer çalışmak isteyenlerin sayısı 48’e düşerse ve yine aynı sayıda (45) kişi istihdam edilirse, bu durumda işsizlik oranı yüzde 6,25’e gerilemektedir. İşte bu dinamik, iş arayan sayısının azalmasıyla işsizlik oranlarının düştüğünü gösteriyor.
TÜİK’in tanımına göre iş aramayanların işsiz sayılmadığı dikkate alındığında, son dört hafta içinde iş aramayan milyonlarca kişi, işsiz istatistiklerinden çıkarılmış oluyor. Dolayısıyla, görünür işsizlik oranının düşük görünmesi, çalışmak isteyen ama iş aramaktan vazgeçmiş bireylerin sayısını göz ardı ediyor.
Gerçek işsizlik ise daha somut verilere dayanıyor. Görünen işsizlik oranı yüzde 7,8 olmasına karşın, gerçek işsizlik oranı, atıl işgücü sayımı dahil edildiğinde yüzde 31’e çıkıyor. Atıl işgücü oranı erkeklerde yüzde 25,4, kadınlarda ise yüzde 40,1 seviyesinde. Bu fark, işsizlik ile atıl işgücü arasında oldukça büyük bir açık oluşturuyor.
Ağustos ayında, görünür işsizlik ile atıl işgücü arasındaki makas 23,2 puana kadar ulaşmış durumda. 2014 yılından bu yana tutulan verilere göre, bu fark daha önce hiç bu kadar büyük olmamıştı. İşsizlik oranı düşerken, aynı zamanda potansiyel işgücündeki kişi sayısı ve memnuniyetsizlik oranları da artış gösteriyor.
Atıl işgücünü oluşturan gruplar arasında, çalışmak istediği halde umutsuzluğa kapılanlar ve mevcut iş şartlarından memnun olmayanlar bulunuyor. TÜİK verilerine göre, görünür işsizlik yüzde 7,8, gerçek işsizlik ise yüzde 30,1 seviyesinde. Bu durum, iş gücü pazarındaki mevcut sorunları ve iş aramayanların sayısının istatistiklere yansımadığını gözler önüne seriyor.
Görünür işsizlik oranları iyileşiyor gibi görünse de, iş gücü piyasası dinamikleri bu pozitivizmi sorgulatıyor. İşsizlik karşısında atıl kalan bireylerin ümitleri, ekonomideki genel durumu ve istihdam olanaklarını zorluyor.
