Antik Mısır’ın İlk Firavunlarının Mezarlarındaki Şiddet İzi: Adli Tıp Araştırmaları Yeni Bulgular Sunuyor
Mısır’ın güneyindeki Abidos kentinde yer alan Antik Mısır’ın ilk firavunlarına ait mezarların etrafında bulunan insan kalıntıları, yaklaşık 5 bin yıl önceki gömme ritüellerinin karanlık bir yönünü ortaya koyuyor. Abidos’ta bulunan Birinci Hanedanlık mezarlarına gömülen hizmetkar ve yetkililerin kafataslarının yeniden incelenmesi, bu bireylerin ölüm anında ya da hemen öncesinde ağır travmalarla karşılaştığını göstermekte.
Bu mezarlar, uzun zamandır bilinmekte olup, hükümdarların yanında bulunan kişilerin, öbür dünyada da onlara hizmet etmeleri amacıyla birlikte gömüldüğü düşünülüyordu. Ancak, yeni adli incelemeler bu kişilerin bazılarının doğal nedenlerden ölmediğine işaret ediyor.
Purdue Üniversitesi’nden Dr. Roselyn Campbell liderliğindeki araştırma ekibi, ünlü İngiliz arkeolog Sir Flinders Petrie tarafından 1920’lerde keşfedilen 46 kafatasını yeniden değerlendirdi. Günümüzde Cambridge Üniversitesi’nde saklanan kalıntılardaki izler, modern görüntüleme ve adli tıp teknikleri kullanılarak analiz edildi.
Kafataslarının %39’unda Ağır Travmalar Tespit Edildi
Frontiers in Environmental Archaeology dergisinde yayınlanan çalışmada, incelenen kafataslarının en az 18’inin, yani yaklaşık %39’unun potansiyel olarak ölümcül yaralanmalara sahip olduğu belirlendi. Bulgular arasında kafatası kırıkları ve göz çevresinde kesik benzeri travmalar bulunmakta. Araştırmacılar, bazı kırıkların sert darbeler sonucu meydana geldiğini ve bu tür yaralanmaların hızlı bilinç kaybına, iç kanamaya ve ölüme yol açabilecek kadar ağır olduğunu vurguluyor.
Kafataslarındaki izlerin ölüm anında veya hemen öncesinde oluştuğunun belirlenmesi, mezarlardaki bazı kişilerin kasıtlı şiddete maruz bırakılarak öldürülmüş olabileceği ihtimalini güçlendiriyor. Bu bulgular, firavunların çevresindeki görevlilerin, hükümdarlarla birlikte gömülmeden önce kurban edildiği düşüncesine yeni fiziksel kanıtlar sunuyor.
Darbelerin Kaynağı Hala Belirsiz
Eski Mısır sanatında hükümdarların düşmanlarına gürz benzeri silahlarla vurduğu sıkça tasvir ediliyor. Ancak hizmetkarların kafataslarındaki kırıkların biçimi, bu tür silahların neden olduğu hasar ile örtüşmüyor. Adli incelemeler, darbelerin daha geniş ve düz yüzeyli bir nesneyle gerçekleştirilmiş olabileceğini gösteriyor; ancak kullanılan aracın tam olarak ne olduğu hala belirlenememiştir.
Bu durum, ölümlerin dönemin bilinen savaş sahnelerindeki şiddet biçimleriyle tam olarak açıklanamayacağını ve gömme ritüelleri kapsamında farklı bir öldürme yönteminin kullanılmış olabileceğini düşündürüyor.
Kurbanların Rızası Var mıydı?
Araştırma, bu kişilerin hangi koşullarda öldürüldüğü konusunda kesin bir yanıt vermekten uzak. Bazı bireylerin hükümdarla birlikte gömülmeyi onurlu bir görev olarak görerek ölümü kabul etmiş olabileceği düşünülse de, tüm kurbanların gönüllü olduğu yönünde bir kanıt bulunmuyor. Dolayısıyla, bazı kişilerin zorla öldürülmesi de olasılıklar arasında.
Yaklaşık 5 bin yıl öncesine ait kafataslarının yeniden incelenmesi, erken dönem Mısır hükümdarlarının cenaze törenlerine eşlik eden insan ölümlerinin yalnızca mezar düzeninden değil, doğrudan iskeletlerdeki travma izlerinden de anlaşılmasına olanak tanıyor.
