Hubble Uzay Teleskobu, 36 Yılın Ardından Tarihi Bir Eşiği Geçti
Hubble Uzay Teleskobu, 19 Eylül Cuma günü, 36 yıllık serüveninde 200 bininci turunu tamamlayarak önemli bir kilometre taşına ulaştı. Dünya’nın etrafında dönen az sayıdaki çalışan yörünge sisteminden biri olmayı başaran teleskop, bu başarıyla uzay araştırmalarında kalıcı bir iz bırakıyor.
Şu ana kadar 1,7 milyondan fazla gözlem gerçekleştiren Hubble, Dünya’nın yaklaşık 470 ila 475 kilometre yükseklikteki dairesel yörüngesinde, her bir turunu yaklaşık 94 dakikada tamamlıyor. Uzun görev süresiyle birleşen bu hızlı döngü, teleskobun 200 binden fazla yörünge hesaplamasına neden oldu.
Hubble’dan Daha Yaşlı Uydular Hala Görevde
Hubble gibi uzayda görevde olan ancak daha uzun süredir Dünya’nın çevresinde dönen insan yapımı araçlar da mevcut. Bu araçların önemli bir kısmı artık çalışmasa da yüksek yörüngeleri sayesinde yüzlerce yıl boyunca uzayda kalabilirler.
Yaklaşık 500 kilometre ve üzerindeki irtifalarda bile Dünya atmosferinin seyrek dış katmanları, uydular üzerinde az miktarda sürtünme etkisi yaratıyor. Bu durum, zamanla uyduların hızlarını düşürüyor ve daha alçak yörüngeye inmelerine sebep oluyor. Alçak yörüngedeki uydular ise daha sık turlar atmalarına karşın, atmosferik etkiler nedeniyle ömürleri daha kısa. Bu nedenle, yüz binlerce tur atmak oldukça dikkat çekici bir başarı olarak değerlendiriliyor.
Uzaydaki en eski uydu olan Vanguard 1, 1958’de fırlatıldı ve bugüne kadar 274 bin 550’den fazla Dünya turu atmayı başardı. Bu uydu, en az 2198 yılına kadar yörüngede kalması bekleniyor, dolayısıyla tur sayısında zirveye ulaşma potansiyeline sahip.
En Eski Bilimsel Uydular Yine Zirvede
Hubble’dan daha eski olan iki uydu, Vanguard 1’in önünde konumlanıyor. Ekim 1959’da fırlatılan Explorer 7, 347 bin 440’ın üzerinde ve Mart 1960’ta uzaya gönderilen hava durumu uydusu TIROS-1 ise 352 bin 640’tan fazla tur atmış durumda. TIROS-2 2014 yılında atmosfere girerek yörüngeden çıkmışken, TIROS-3 hâlâ uzayda ve benzer tur sayısı özelliği taşıyor.
Bu uyduların eliptik yörüngelerde bulunması ve yüksek hızlarını koruyabilmeleri, onların çok yüksek tur sayılarına ulaşmalarını sağladı. Ancak teknik işlevleri sona ermiş olsa bile, alçak Dünya yörüngesinde kalıyor olmaları, uzay çöpü probleminin ciddiyetine işaret ediyor.
Uluslararası Uzay İstasyonu Kaç Tura Ulaştı?
Uluslararası Uzay İstasyonu (ISS) da aynı şekilde yüksek bir tur sayısıyla dikkat çekiyor. ISS, yaklaşık her 93 dakikada bir yörüngesini tamamlar ve günlük 15’ten fazla tur gerçekleştirir. İlk modülünün 1998’de uzaya gönderilmesiyle birlikte, istasyonun tamamladığı tur sayısı 152 bin 800’ün üzerine çıktı ve artmaya devam ediyor.
İnsanların kesintisiz olarak ISS’de bulunduğu süre ise yaklaşık 26 yıl. Bu nedenle, mürettebatlı dönemde henüz 150 bin yörünge aşılmadı. Bu kilometre taşının 2 Nisan 2028’de geçilmesi bekleniyor ve o hafta, istasyonda görevde olan astronotlar için büyük bir kutlama nedeni olacak.
