Hollanda’da Genel Seçim Heyecanı: 1166 Aday ve 27 Parti Yarışıyor
Yerel saatle 07.30’da (TSİ 09.30) başlayan oy verme işlemleri, 21.00’e (TSİ 23.00) kadar devam edecek. Bu genel seçimde 1166 aday ve 27 parti, toplam 150 sandalye için mücadele ediyor. Türk kökenli 34 adayın bulunduğu bu seçimler sırasında, hiçbir partinin tek başına hükümet kurmaya yetecek 76 milletvekili sayısına ulaşması beklenmiyor.
Seçim sonuçlarıyla ilgili ilk verilerin geç saatlerde açıklanması bekleniyor. Hollanda medyası, oy verme işleminin sona ermesinin ardından sandık çıkış anketlerini yayımlayacak. Resmi sonuçlar ise 7 Kasım’da ilan edilecek. Resmi sonuçların ardından hükümet kurma görüşmeleri başlayacak; en fazla milletvekili çıkaran parti, diğer partilere hükümet kurma teklifi götürecek. Bu süreç günler, haftalar hatta aylar alabilir. Önceki seçimlerde, hükümetin kurulma süresi 2023’te 223 gün, 2021’de ise 229 gün sürmüştü.
Hollanda’da koalisyon hükümetlerinin hüküm sürdüğü bu ortamda, bir partinin hükümet kurabilmesi için parlamentodaki 150 milletvekilinden en az 76’sının desteğini alması gerektiği hatırlanıyor.
Aşırı Sağcıların Durumu Değişiyor
Son anketlere göre, aşırı sağcı ve İslam karşıtı Geert Wilders’in liderliğindeki Özgürlük Partisi’nin (PVV) oylarının düşmesi öngörülüyor. PVV’nin 2023 seçimlerinde kazandığı 37 sandalyeden 23’e gerileyebileceği belirleniyor. Diğer aşırı sağcı partilerden Demokrasi için Forum (FvD), oylarını artırarak 6 milletvekili çıkarması beklenirken, JA21 Partisi’nin ise 11 milletvekili ile Meclis’e girmesi öngörülüyor. Aşırı sağcıların toplam sandalye sayısının 41’den 45’e çıkması bekleniyor. Ayrıca, Hristiyan Demokratlar Birliği (CDA) da 5 sandalye kazandığı son seçimlerde 19’a ulaşması bekleniyor.
Koalisyon Ortakları Zarar Görüyor
Geçen hükümetin koalisyon ortağı Özgürlük ve Demokrasi İçin Halk Partisi’nin (VVD) durumu da kötüleşiyor; 24 sandalye sayısı 16’ya düşmesi tahmin ediliyor. Yeni Sosyal Sözleşme Partisi’nin (NSC) 20 sandalyeden sadece 1’e, aşırı sağcı Çiftçi Vatandaş Hareketi Partisi’nin (BBB) ise 7 sandalyeden 5’e gerilemesi öngörülüyor.
Denk Partisi Sandalyelerini Koruyor
Hollanda’da, 2017 yılından bu yana ırkçılığa ve ayrımcılığa karşı mücadele eden Denk Partisi de bu seçimde yer alıyor. Mecliste 3 sandalyeyle temsil edilen parti, 50 adayla yarışıyor ve anketler, 22 Türk kökenli aday bulunduran Denk’in oylarını koruyarak 3 sandalye kazanacağı yönünde.
Hükümet Krizi ve Seçim Süreci
Hollanda’daki hükümet krizi ise dikkat çekici boyutlarda. Temmuz 2024’te göreve başlayan dörtlü koalisyon hükümeti, aşırı sağcı PVV partisinin göçmen politikalarındaki uyuşmazlık nedeniyle 3 Haziran’da düşmüştü. Ağustos’da NSC partisinin de hükümetten çekilmesiyle, koalisyon şu an yalnızca VVD ve BBB partileri tarafından sürdürülüyor. Ülkede son dört hükümet, göçmen politikalarındaki anlaşmazlıklar sebebiyle erken genel seçime gitmek zorunda kaldı. Böylece Hollanda, kısa süreli hükümetler ve sık seçimler döneminden geçiyor.
