2021’den bu yana H5N1 virüsünün mutasyona uğramış bir türü olan “clade 2.3.4.4b”, Avrupa’dan Amerika’ya ve ardından Güney Amerika’ya sıçrayarak, birçok kuş ve memeli türünde kitlesel ölümlere yol açtı.
Virüs, göçmen kuşlar aracılığıyla Antarktika’ya ulaşmış olabileceği endişesi gündemde.
Bölgedeki ünlü türler, özellikle albatroslar ve penguenler, ciddi bir tehdit altında bulunuyor.
Britanya Antarktika Araştırmaları Kurumu’nun (BAS) yürüttüğü araştırmalar, bu bölgelerdeki ekosistemlerin birçok kuş ve deniz memelisi için hayati sığınaklar olduğunu ortaya koyuyor.
Salgınlar, şu anda tehlike altında olan bu türler için önemli bir tehdit oluşturuyor.
33 kuş ve 17 memeli ölümü kaydedildi
Salgın, 17 Eylül 2023 tarihinde Antarktika ile Arjantin arasında bulunan Güney Georgia Adaları’nda bir dev fırtına kuşunun ölümüyle başlamış durumda ve zamanla yayılma göstermiştir.
Araştırmacılar, aralık ayına kadar 33 kuş ve 17 memeli ölümü raporladı. Test edilen bu canlıların yüzde 66’sında H5N1 virüsü tespit edildi.
Falkland Adaları’nda da kara kaşlı albatroslar ile güney fırtına kuşlarında virüs belirlendi.
Antarktika ana karasında henüz resmi bir vaka bildirilmedi, ancak bazı bilim insanları hayvan salgınının kıtaya ulaştığı görüşünde.
Özellikle Adélie penguenleri ve Antarktika karabatakları arasında Mart 2024’te virüs şüphesiyle araştırmalar başlatılmıştır. Eğer bu bulgular doğrulanırsa, H5N1’in ulaşmadığı tek kıta Avustralya kalacak.
Güney Amerika’daki salgının, hayvanlar üzerinde “son derece yıkıcı” etkiler yarattığı belirtiliyor.
Salgın, birçok kuş ve memeli türünde ciddi ölümlere neden olduğu bildiriliyor. Bazı türlerde ölüm oranlarının yüzde 40’a kadar ulaştığı kaydedildi.
Antarktika’daki izole türler için bu durum, geri dönüşü olmayan bir sona işaret edebilir. Özellikle Bird Island’daki Antarktika kürklü fokları ve ana karada bulunan penguen kolonileri büyük kayıplar yaşıyor.
Bu konudaki sonuçlar, Nature Communications dergisinde yayımlandı.
ABD’de “hayvan teması olmadan” ilk kuş gribi vakası tespit edildi
ABD’de bir kişi daha kuş gribine yakalanmış durumda, ancak halk sağlığı yetkilileri bu kişinin yüksek derecede patojenik kuş gribi virüsünü (HPAIV) nasıl edindiğini belirleyememiştir.
Sağlığına kavuşan hasta, ABD’de kuş gribine yakalanan 14’üncü kişi oldu ve “hayvanla doğrudan teması olmayan” ilk vaka olarak kayıtlara geçti.
Bu bilgi, Hastalık Kontrol ve Korunma Merkezleri (CDC) tarafından duyuruldu.
Daha önceki tüm insan vakaları, hasta hayvanlarla teması olan kişiler arasında gözlemlenmiştir. Ancak bu yeni vaka, CDC’nin üzerinde çalıştığı bir gizem haline geldi.
Bilim insanları, insanlara nasıl adapte olduğunu anlamaya çalışıyor
22 Ağustos’ta, Missouri eyaletinde bir hastanede tedavi gören bir hasta, H5N1 suşunun daha önce yalnızca kümes hayvanları ve vahşi kuşlar arasında görüldüğü bölgede kuş gribi virüsü için pozitif test verdi.
Başlangıçta hasta, insanlarda görülen bir alt türe uymayan bir Influenza A testiyle belirlendi. Daha sonraki testlerde hastanın, şu anda ABD’nin yanı sıra Avrupa, Güney Amerika, Afrika, Asya’nın bazı bölgeleri ve Antarktika’da yayılan kuş gribi virüsünü kaptığı ortaya çıktı.
Bu kişinin hayvanlarla bilinen bir teması olmaması nedeniyle, olasılıkla farkında olmadan enfekte bir hayvanla temas etmiş olabileceği düşünülüyor.
CDC yetkilileri, bu son insan vakasının virüs genomunu inceleyerek patojenin nereden geldiğini ve insanlara nasıl uyum sağladığını anlamaya çalışıyor.
İnsandan insana temasa dair kanıt yok
Missouri’deki hasta, virüsü yakın çevresine bulaştırmamış ve şu ana kadar insanlardan insanlara bulaşma durumu tespit edilmemiştir. Bu nedenle CDC, kuş gribinin halk sağlığı için oluşturduğu tehdidi “düşük” olarak niteliyor.
Missouri Sağlık ve Sosyal Hizmetler Departmanı, “Genel halk arasında sürekli bir bulaşma veya enfeksiyon riski düşük kalmaya devam ediyor” açıklamasında bulundu.
Ancak, bu hastanın hastaneye yatması endişe verici bir işaret olarak değerlendiriliyor; şu aşamada hastanın ağır semptomlarının virüsle mi yoksa altta yatan sağlık sorunlarından mı kaynaklandığı bilinmiyor.
CDC Başkan Yardımcısı, temmuz ayında yaptığı açıklamada kuş gribinin insanlarda daha ağır semptomlara yol açıp açmadığını yakından takip ettiklerini, bu durumun virüsün halk sağlığı için tehlike oluşturabilecek şekilde mutasyona uğradığını gösterebileceğini belirtmişti.
Eğer tavuğuyla hiçbir bağlantısı olmayan kişilerde belirtiler gözlemlenirse, bu ciddi bir endişe kaynağı olacaktır.
Missouri’deki son vaka, ülkenin grip izleme sistemi kapsamında tespit edilen ilk kuş gribi vakası olarak kayıtlara geçti.
