Gazze’de Ateşkes Sonrası Yıkım ve Patlayıcı Robotlar
Gazze kentinde ateşkesin ilan edilmesinin ardından, bölge halkı yıkılmış evlerini kontrol etmek ve kurtarılabilecek eşyalarını toplamak için mahallelerine döndü. Ancak, Cebaliye, Şeyh Rıdvan ve Ebu İskender gibi bölgeler, patlamamış patlayıcı robotların neden olduğu büyük bir tehlikeyle karşı karşıya kaldı.
Sivil Savunma yetkilileri, bu robotların nerelerde bulunduğunu tespit edemediklerini ve halkın büyük tehdit altında yaşadığını ifade ediyor. Euro-Med İnsan Hakları İzleme Örgütü’nün 1 Eylül’de yayımladığı rapora göre, İsrail, bu robotları Cebaliye mülteci kampında Mayıs 2024’te kullanmaya başlamış ve Ekim ateşkesine kadar hızla yaygınlaştırmış durumda. Raporda, sadece Gazze ve Cebaliye’de günde yaklaşık 300 konutun bu yöntemle imha edildiği iddia ediliyor.
Bu patlayıcı robotlar, zırhlı taşıyıcılara yerleştirilen ve uzaktan patlatılan bombalardan oluşuyor. Gazze Sivil Savunma Sözcüsü Mahmud Basal, bu robotların etkisinin “akıl almaz boyutlarda” olduğunu belirterek, öldürücü menzilinin yaklaşık 500 metreye ulaştığını vurguladı.
Cebaliye mülteci kampından 22 yaşındaki Şerif Şadi, robotların çıkardığı sesi duyduğu anı anlattı. "Daha önce hiçbir bombada böyle bir gürültü duymamıştım. Robot, apartman bloğunun içine giriyor ve birkaç saniye içinde bütün mahalle yerle bir oluyordu." dedi. Şadi ayrıca, bir arkadaşını da benzer bir patlamada kaybettiğini belirtti.
Euro-Med raporu, bu robotların yasaklı silahlar kategorisine girdiğini ve sivil alanlarda kullanılmasının savaş suçu olduğunu öne sürüyor. İsrail ordusu ise bu iddialara dair açıklama yapmaktan kaçınıyor.
Gazze’deki Filistin Tıbbi Yardım Derneği Direktörü Dr. Muhammed Ebu Afaj, bu robotların patlamadan sonra ölümcül etkiler bıraktığını söyledi. "Patlamalardan sonra güçlü bir koku ve yoğun duman alanı kaplıyor, bu da insanlarda nefes darlığı ve solunum yolu zehirlenmelerine yol açıyor." dedi. Ümmü Ahmed el-Dreimli ise barut kokusunun ciğerlerine yapıştığını ve nefes almakta zorlandığını ifade etti.
Sivil Savunma ve Ambulans Medya Departmanı’ndan Muhammed Ebu Temmus, bu robotların “kara saldırısından önce alanı düzleştirmek” amacıyla kullanıldığını söyledi. Ebu Temmus, bu robotların genellikle kurtarma ekiplerinin girişini engellemek için kullanıldığını ve enkazın büyüklüğü nedeniyle çalışanların sokakları ayırt edemediğini ekledi.
Ateşkes sonrası yapılan incelemelerde, bazı bölgelerde patlamamış robotlar tespit edildi. Tal ez-Zatar’daki bir robotun içinde “tanımlanamayan sarı renkte bir madde” bulundu. Ebu Temmus, “Yapabildiğimiz tek şey çevresini güvenlik şeridiyle kapatıp insanları uzak tutmak. Ancak bu robotları etkisiz hale getirmek için gereken ekipman Gazze’ye sokulamıyor.” dedi.
Uzmanlar, İsrail’in bu yeni nesil patlayıcı robotlarını sistematik yıkım ve sivilleri yıldırma stratejisinin bir parçası olarak değerlendiriyor.
