Fransa’daki Siyasi Gelişmeler Türkiye’yi de Etkiliyor: Ekonomik Güvensizlik ve Siyasi Tercihler
Fransa’daki son gelişmeler, yalnızca Paris sokaklarıyla sınırlı bir tartışma değil. Avrupa Birliği’nin sanayi, enerji, ticaret ve iklim politikaları, Türkiye’deki üreticilerin maliyetlerini, ihracatçının pazara erişimini ve KOBİ’lerin yatırım planlarını doğrudan etkiliyor. Avrupa siyasetindeki değişim, bu politikaların önceliklerini ve uygulama biçimlerini yeniden şekillendirme potansiyeline sahip.
Son dönemlerde Fransa’daki protestolara, yağma ve şiddet eylemleri eşlik etmeye başladı. Gözaltına alınan binlerce kişi var. Yaşanan bu durum, toplumda biriken öfkenin sandıkta nasıl bir siyasi karşılık bulacağı sorusunu akıllara getiriyor. New Yorker’daki bir değerlendirmede Adam Gopnik, sol eğilimli protestoların yükseldiği bir ortamda aşırı sağın güçlenebileceğine dikkat çekiyor. Bu çelişki, sokaktaki taleplerin, seçmen tercihleriyle her zaman örtüşmediğini gösteriyor.
Fransa İstatistik Kurumu’nun verilerine göre, 2024’te hanehalkının toplam satın alma gücünün yüzde 2,7 artması, 2025’te ise yüzde 0,4 gerilemesi bekleniyor. Ancak bu düşüş, özellikle yüksek gelire sahip hanelere yapılan olağanüstü ödemelerin tekrarlanamamasından kaynaklanıyor. Ekonomik kaygılar, geleceğe dair belirsizlikle bir araya gelerek vatandaşların güven duyduğu siyasi sistemle arasındaki mesafeyi artırıyor.
Emmanuel Macron 2017 yılında iktidara geldiğinde, geleneksel sağ-sol ayrımını aşma iddiasında bulunmuştu. Ancak, reformların toplum tarafından kabul görüp görmeyeceği her zaman garanti değil. Örneğin, emeklilik yaşını yükseltme gibi politikaların ekonomik gerekçeleri olsa da, toplumsal sonuçları göz önünde bulundurulmadığında büyük tepkilere yol açabiliyor.
Fransa’daki ekonomik hoşnutsuzluk, 2024 parlamento seçimlerinde Ulusal Birlik’in yüzde 29,26, sol ittifakın ise yüzde 28,06 oranında oy almasıyla kendini gösteriyor. Bu, merkez siyasetin karşısında güçlü alternatiflerin varlığına işaret ediyor. Ancak, ekonomik güvensizlikle ilgili yapılan araştırmalar gösteriyor ki, bu durum her zaman popülist partilere destek vermek anlamına gelmiyor; bazı seçmenler ise sandığa gitmeyi tercih etmiyor.
Fransa’daki siyasi belirsizlikler Türkiye’yi de doğrudan etkileyebilir. Avrupa’nın ekonomik ve toplumsal değişiminin, Türkiye’deki üreticilerin maliyetleri üzerine ciddi yansımaları bulunuyor. Dolayısıyla Fransa’daki gelişmelere dikkat etmek, yalnızca Fransız seçmeninin eğilimlerini izlemek anlamına gelmiyor.
Sonuç itibarıyla, ekonomik sıkıntılar siyasi hoşnutsuzluğu besleyebilirken, siyasi güvenin kaybı uzun vadede ekonomik kararlara etki edebilir. Bu paralellik, Avrupa’nın merkez siyaseti için önemli bir soru: Seçmene daha iyi bir gelecek vaadi yeter mi yoksa bu vaadi veren siyasete duyulan güvenin yeniden inşası mı gerekiyor? Kısacası, insanların yalnızca gelir artışı ya da daha iyi kamu hizmetleri istemekle kalmadığını, aynı zamanda bu vaatlere duyulan inancı da beklediğini unutmamak gerekiyor.
