EGİAD’dan Ege Bölgesi Ekonomik Güvenlik Analizi Raporu
DÜNYA-İZMİR – Ege Genç İş İnsanları Derneği (EGİAD), bölge ekonomisinin karşı karşıya olduğu küresel ticaretin artan jeopolitik riskleri ve tedarik zincirindeki kırılganlıkları analiz eden yeni bir rapor yayınladı. “Ege Bölgesi Ekonomik Güvenlik Analizi” başlıklı çalışma, EGİAD Think Tank ve Research İstanbul iş birliğiyle hazırlandı. Araştırma kapsamında, Türkiye’nin ithalatında yüksek tedarik riski taşıyan ürünler ve İzmir’in kritik bağımlılıkları detaylı bir şekilde ele alındı.
Araştırmada, Türkiye genelindeki 4 bin 524 ürün incelenirken, bu ürünlerden 312’sinin yüksek ithalat kırılganlığı ve alternatif tedarik zorluğu barındırdığı tespit edildi. 2024 yılı için bu ürünlerin ithalat tutarının 10,9 milyar dolar düzeyinde olacağı öngörülüyor. İzmir, bu riski taşıyan ürünlerin önemli bir bölümünü oluştururken, organik kimya, enerji, makine ve tarımsal hammaddeler gibi sektörlerde riskler ön plana çıkıyor.
Ekonomik Güvenlik ve Çeşitlilik
EGİAD Yönetim Kurulu Başkanı M. Kaan Özhelvacı, günümüzde artan jeopolitik gerilimler, ticaret kısıtlamaları ve enerji ile hammadde tedarikinde yaşanan aksaklıkların işletmelerin rekabet koşullarını altüst ettiğini belirtti. Ekonomik güvenliğin yalnızca devletlerin değil, aynı zamanda işletmelerin de öncelikleri arasında olması gerektiğinin altını çizen Özhelvacı, farklı sektörlerde faaliyet gösteren firmaların mevcut kritik girdilere bağımlı kalmasının ortak riskler yarattığını ifade etti. Özhelvacı, “Ekonomik çeşitlilik, tek başına ekonomik güvenlik anlamına gelmiyor” dedi.
İzmir’in güçlü üretim kapasitesi, liman altyapısı ve uluslararası ticaret bağlantılarıyla önemli bir avantaja sahip olduğunu belirten Özhelvacı, bunun korunması için kritik hammaddelerde tedarikçi çeşitliliğinin artırılması gerektiğini vurguladı. Ayrıca, enerji ve su güvenliği ile lojistik altyapının güçlendirilmesinin sanayinin rekabet gücü açısından kritik olduğunu kaydetti.
Ekonomik Güvenlik Haritası Önerisi
Özhelvacı, İzmir’in ekonomik güvenlik alanında öncü bir rol üstlenebileceğini belirterek, şehirdeki kritik bağımlılıkları ve altyapı kırılganlıklarını ortaya koyacak bir ekonomik güvenlik haritasının hazırlanmasını önerdi. Bu haritanın, İzmir’in kurumlarıyla, odalarıyla, kalkınma ajanslarıyla ve üniversiteleriyle birlikte oluşturulması gerektiğini dile getiren Özhelvacı, İzmir’in Orta Vadeli Program’da ekonomik güvenlik tedbirleri için pilot il olmasını destekleyeceklerini vurguladı.
Ekonomik dayanıklılığın yalnızca ulusal politikalarla sağlanamayacağını, bölgelerin ve şirketlerin de bu risklere karşı hazırlıklı olması gerektiğini ifade eden Özhelvacı, amacın riskleri ölçülebilir ve yönetilebilir hale getirmek olduğunu sözlerine ekledi.
Siber Güvenlik Durumu
Raporda ayrıca, tarım ve gıda lojistiği ile depolama altyapısının güçlendirilmesi ile Aliağa’da petrokimya entegrasyonuna yönelik yatırımların fizibilitelerinin değerlendirilmesi gibi bölgesel öncelikler de belirlendi. EGİAD üyesi 74 firma ile gerçekleştirilen saha araştırmasında ise şirketlerin yüzde 54’ünde siber güvenlik protokolü bulunmadığı, sadece yüzde 24’ünde yazılı çevresel, sosyal ve yönetişim politikası yer aldığı belirlendi. Özhelvacı, raporun yayımlanmasının çalışmaların sona erdiği anlamına gelmediğini, bulguların yerel yönetimler ve iş dünyasıyla paylaşılacağını, ekonomik güvenliğe yönelik önerilerin ortak projelere dönüştürülerek Ege sanayisinin küresel risklere karşı dayanıklılığını artırmayı hedeflediklerini belirtti.
