EBRD: Ortadoğu’daki Çatışma Ekonomik Etkileri Derinleştiriyor
Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası (EBRD), Orta Doğu’da süregelen çatışmaların, bölgedeki ekonomik aktiviteyi olumsuz etkileyebileceği uyarısında bulundu. Bankanın baş ekonomisti Beata Javorcik, artan enerji ve gübre fiyatları, ticaret ve turizmdeki aksamalar ile sıkılaşan finansman koşullarının bölgedeki ekonomik durumu zayıflattığını belirtti.
Javorcik, çatışmanın jeopolitik dalgalarının enerji piyasaları, tedarik zincirleri ve finansman koşullarında hızlı bir yayılma potansiyeli taşıdığını ifade etti. Çatışmanın sona ermesinin ardından bile etkilerinin devam edebileceği öngörülüyor.
Petrol fiyatlarının 100 doların üzerinde kalması ve tedarik zincirlerinde yaşanan kesintilerin devam etmesi durumunda, global büyümenin en az 0.4 puan azalması ve enflasyonun 1.5 puandan fazla artması bekleniyor. Gaz piyasalarındaki sıkışıklık ve Hürmüz Boğazı’ndaki kesintiler, kritik girdi fiyatlarını da artırma potansiyeli taşıyor.
Turizm ve Körfez ülkelerinden gelen işçi dövizleri de olumsuz etkilenirken, özellikle Ürdün, Lübnan ve Mısır gibi ülkelerde gelir kaybı riski ortaya çıkıyor. Güney ve Doğu Akdeniz ile Türkiye’de tahvil faizlerinin yükselmesi, küresel finansal koşulların kötüleşmesi halinde sermaye çıkışlarını hızlandırabilir.
EBRD’nin raporuna göre enerji ve gıda ithalatına bağımlı, Körfez ile güçlü bağları olan ülkeler en fazla etkilenenler arasında yer alıyor. Bu kapsamda Mısır, Irak, Ürdün, Kenya, Lübnan, Moldova, Moğolistan, Kuzey Makedonya, Senegal, Tunus, Türkiye ve Ukrayna dikkat çekiyor.
Banka, uzun vadede çatışmaların enerji güvenliğinin önemini artıracağı ve küresel ticarette parçalanmayı hızlandıracağı uyarısında bulundu. Ancak, enerji ihracatçısı ülkeler için beklenmedik gelir fırsatları yaratabileceğini de vurguladı.
