Voynich El Yazması: Sayfa Sıralaması Gizemi Yeni Bulgularla Yeniden Değerlendiriliyor
Yüzyılı aşkın bir süredir çözülemeyen Voynich el yazmasının sırları, yeni bir araştırma ile yeniden gündeme geldi. Araştırmacılar, bu 15. yüzyıldan kalma eserin, mevcut düzenlemesinin orijinal sayfa sıralamasını yansıtmadığını ve bu durumun metnin anlaşılmamasının nedenlerinden biri olabileceğini ortaya koydu. Bu bulgular, el yazmasının yıllardır çözülemeyen gizeminin ardındaki potansiyel bir açıklama sunuyor.
1912 yılında Polonyalı kitap satıcısı Wilfrid Voynich tarafından keşfedilen meşhur eser, bilinmeyen bir dilde yazılmış metinler ve alışılmadık illüstrasyonlar ile dikkat çekiyor. İçerisinde tanımlanamayan bitkiler, tuhaf yaratıklar, ejderhalar, kaleler ve karmaşık astrolojik semboller barındıran Voynich el yazması, belirgin bir dil yapısına sahip olmasına rağmen, şimdiye kadar yapılan analizlerde anlamına ulaşılamadı.
Yale Üniversitesi Kütüphanesi’nin verilerine göre, el yazması esasen altı ana bölümden oluşuyor: bitki çizimleri, astronomik tasvirler, banyo sahneleri, kozmolojik madalyonlar, eczacılıkla ilgili görüntüler ve yıldız benzeri çiçeklerle işaretlenmiş tarifler. Eserin karbon analizleri, kullanılan hayvan derilerinin 1404 ile 1438 yılları arasında ortaya çıktığını göstermekte ve ilk sahiplik kayıtları Kutsal Roma İmparatoru II. Rudolf’un çevresine kadar uzanmaktadır.
Sayfa İlişkileri Yeniden Değerlendiriliyor
Araştırmacılar Colin Layfield ve Lisa Fagin Davis, el yazmasının yapısını incelemek için geliştirilmiş olan Latent Semantic Analysis (Örtük Anlamsal Analiz) yöntemini kullandı. Bu metodoloji, büyük metinlerdeki kelimeler arasında olumlu ilişkileri belirlemeye yardımcı oluyor. Voynich el yazması, bu çalışmada Aberdeen Bestiary ve Speculum Humanae Salvationis gibi bilinen eserlerle karşılaştırıldı ve ilginç sonuçlar elde edildi.
Araştırmacılar, el yazmasının başlangıçta geleneksel bir kitap düzeninde değil, belirli bir sırayla okunması gereken çift yapraklar biçiminde hazırlandığını tespit etti. Ancak sonradan ciltleme işleminde bu orijinal düzenin bozulmuş olabileceği ihtimali öne çıkıyor. Çizimlerin bazıları, sayfalarında beklenmedik yerleşim düzenleri gösteriyor; böylece mevcut sıralamanın eserin ilk düzenini doğru yansıtmadığı düşüncesini güçlendiriyor.
Çoklu Yazarlık İhtimali
Bu araştırmanın başka bir sonucu ise, Voynich el yazmasının tek bir kişi tarafından değil, birden fazla kişinin işbirliğiyle yazılmış olabileceği yönündeki görüş. Lisa Fagin Davis, kadın üreme sistemini andıran çizimlerin ve halk bilgisi unsurlarının varlığına dikkat çekerek, el yazmasının kadınlar arasında nesilden nesile aktarılan bilgileri içeren bir koleksiyon olabileceğini öne sürdü. Ancak bu yorum henüz kesin bir kanıt niteliği taşımıyor.
Çalışmaya göre, eser yalnızca 1400 ile 1500 yılları arasında bir kez ciltlenmiş. Bu işlemin sayfa sıralamasını değiştirmiş olabileceği düşünüldüğü gibi, aynı ciltleme işlemi el yazmasının yüzyıllar boyunca korunmasına da katkı sağlamış olabilir.
Digital Medievalist dergisinde yayımlanan bu araştırma, Voynich el yazmasının bilinmeyen dilini henüz çözmese de, metni anlamak için yalnızca içerik değil, aynı zamanda sayfaların orijinal düzenlemesine de dikkat edilmesi gerektiğini gösteriyor. Bu gelişmeler, eserin gizeminin çözümü için yeni bir ışık tutuyor.
