Çin’in Ticaret Fazlası 1 Trilyon Doları Aştı: ABD Vergileri Etkili Olmadı
BAHATTİN GÖNÜLTAŞ – ABD’nin yüksek gümrük vergilerine rağmen, Çin’in ticaret fazlası kasım ayında tarihî bir eşik olan 1 trilyon doları geçti. Çin Gümrükler Genel İdaresi verilerine göre, ülkenin ihracatı, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 5,9 artışla 330,3 milyar dolara ulaştı. Kasım ayındaki dış ticaret fazlası ise 111,6 milyar dolara çıktı; bu rakam, ekim ayında 90 milyar dolardı.
İthalat tarafında da bir artış görüldü; kasımda ithalat, yıllık bazda yüzde 1,9 yükselerek 218,6 milyar dolara ulaştı. Ekim ayında da benzer bir artış kaydedilmişti. Yılın ocak-kasım döneminde, Çin’in mal ihracatı 1,1 trilyon dolara çıkarak, ilk kez ithalatını da 1 trilyon doları aşmış oldu.
Buna karşın, Çin’in ABD’ye ihracatı kasımda yüzde 28,6 gibi ciddi bir oranda düştü. ABD ile yaşanan gümrük tarifeleri ve ekonomik anlaşmazlıklar, ihracatın son aylardaki hızlı düşüşünü hazırladı. Temmuz ayından bu yana, ABD’ye ihracatta sırasıyla yüzde 21,7, yüzde 33,1, yüzde 27 ve yüzde 25,2 oranında azalmalar yaşandı.
Söz konusu dönemde, ABD Başkanı Donald Trump ve Çin Devlet Başkanı Şi Cinping arasında bazı gümrük vergilerinin azaltılması konusunda bir anlaşmaya varılmasına rağmen, bu olumlu durum kasım ayında etkili olamadı.
Daha dikkat çekici bir gelişme ise, Çin’in Avrupa Birliği’ne (AB) yönelik ihracatındaki artışla yaşandı. AB’ye ihracat kasımda yüzde 14,8 artarak 47 milyar avronun üzerine çıktı. Uzmanlar, Çinli üreticilerin ABD pazarına yönelik ürünlerinin yüksek gümrük vergileri nedeniyle Avrupa’ya yönelttiğini belirtiyor. Bu ticaret yöneliminin etkisiyle, Çin’in ihracatı güçlü kaldı ve gelecekte küresel pazar payını artırma potansiyelini korudu.
Çin’in elektronik ürünlere yönelik küresel talebin yüksek olması, bu sürecin arka planında yer alıyor. Temel çipler ve diğer elektronik ürünlerdeki tedarik sıkıntıları, fiyatların artmasına neden oldu. ING’nin baş ekonomisti Lynn Song, “Çin’in ticaret fazlasının 1 trilyon doları aşması, ihracatın toparlanmasıyla mümkün oldu,” dedi. Yüksek teknoloji ihracatının da (yüzde 6,6) iyi performans gösterdiği, Çin’in rekabet gücünü artırdığının bir işareti olarak yorumlandı.
Song, Çin’in AB’ye ihracatının artmasının yanında, zayıf ithalatın ticaret ortakları arasında endişe yarattığını vurguladı. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un, bu dengesizliklerin giderilmemesi durumunda AB’nin gümrük vergilerini artırabileceği konusunda uyardığını belirten Song, “Eğer AB gerçekten gümrük vergileri uygulamaya giderse, bu, Çin’in dış talep görünümü için büyük bir risk oluşturacaktır,” ifadesinde bulundu.
