Çin, Ay’ın uzak tarafındaki ilk kayalık örnekleri Dünya’ya getirerek tarih yazıyor; uzmanlar bunun güneş sisteminin erken tarihi hakkında daha fazla bilgi verebileceğini söylüyor.
Çin’in uzay aracı, Ay’dan topladığı örnekleri başarılı bir şekilde Dünya’ya getirdi ve uzay tarihinde bir ilki başardı. Çin’in ay sondası Chang’e-6, topladığı örneklerle birlikte Çin’in İç Moğolistan Özerk Bölgesi’ne indi. Örnekler detaylı incelemeye alınacak. Ay’ın Güney Kutbu-Aitken havzasından sondajla toplanan 2 kilograma kadar kaya örneği, incelenmek üzere laboratuvar ortamına alındı. Bilim insanları, güneş sisteminin erken dönem tarihi hakkında hayati ipuçları ortaya çıkarabilecek bu örnekleri inceleme fırsatını sabırsızlıkla bekliyor. Araçların İç Moğolistan’a paraşütle inmesinin ardından bilim insanlarından oluşan bir ekip, dakikalar içinde modüle ulaştı. Çin Ulusal Uzay İdaresi Direktörü Zhang Kejian, inişten kısa bir süre sonra televizyonda yayınlanan bir basın toplantısında, “Şimdi, Chang’e 6 Ay Keşif Misyonu’nun tam başarıya ulaştığını ilan ediyorum.” dedi. Çin lideri Xi Jinping, Chang’e ekibine bir tebrik mesajı göndererek bunun ‘ülkemizin uzay ve teknolojik güç olma çabalarında dönüm noktası niteliğinde bir başarı’ olduğunu söyledi. Bu örnekler, Ay’daki Güney Kutbu-Aitken havzasından toplanan ilk örnekler olmaları nedeniyle özellikle bilimsel öneme sahip. 2 bin 500 kilometre genişliğindeki bu bölgenin 4,26 milyar yıl önce oluştuğuna inanılıyor. Bu da onu, ‘geç dönem ağır bombardımanı’ olarak adlandırılan bir olayda oluşan Ay yüzeyindeki diğer birçok kraterden yüz milyonlarca yıl daha eski yapıyor. Örnekler, Ay’ın çok erken oluşumu hakkında daha fazla bilgi vermenin yanı sıra, Ay’ın güney kutbunda insan kolonilerini desteklemeye yetecek kadar su olup olmadığını da potansiyel olarak gösterebilir. Çinli bilim insanlarının, verileri paylaşmadan ve uluslararası araştırmacılarla iş birliği yapmadan önce örneklerin ilk analizini yapması bekleniyor. Çin, Ay’ın uzak tarafındaki kayaları ve toprağı almak üzere yaklaşık iki aylık bir görev için Ay’a inecek olan mürettebatsız bir uzay aracını 3 Mart 2024 tarihinde fırlatmıştı. “Chang’e-6” misyonu, Ay’ın uzak tarafında yer alan ve Dünya’dan gözlenemeyen Güney Kutbu-Aitken Havzası’na iniş yaptı. Böylece Çin, Ay’ın karanlık yüzüne keşif aracı indiren ilk ülke oldu. Ay’ın güney kutbu yakınına başarılı bir şekilde yumuşak iniş yaptıktan sonra araç, regolit ve kaya örnekleri toplamak için bir matkap ve kepçe kullandı. Bu örnekler daha sonra 6 Haziran’da yörünge aracıyla buluşan ve 21 Haziran’da Dünya’ya geri dönüş yolculuğuna başlayan yükseliş aracıyla yörüngeye geri fırlatıldı. Bu görev teknik olarak özellikle zorlayıcıydı, çünkü Dünya’dan gelen hiçbir radyo sinyali ayın uzak tarafına, yani ayın büyük ölçüde keşfedilmemiş bir bölgesine doğrudan ulaşamıyordu.
