Çernobil Nükleer Santrali’nde Sondakihaber Saldırısı Sonrası Gelişmeler
Şubat ayında, savaş başlığına sahip bir insansız hava aracının Çernobil Nükleer Santrali’ne isabet ettiği ve dış koruyucu yapıda hasar meydana getirdiği bildirildi. Ukrayna, saldırının Rusya tarafından düzenlendiğini savunurken, Kremlin bu suçlamayı kesin bir dille reddetti.
Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (IAEA) Başkanı Rafael Grossi, gerçekleştirilen incelemelerde yapının “birincil güvenlik işlevlerini, yani radyoaktif maddeleri tutma kabiliyetini kaybettiğini” açıkladı. Ancak Grossi, yapının taşıyıcı kısımlarında ve izleme sistemlerinde kalıcı bir hasar bulunmadığını da sözlerine ekledi.
Kapsamlı Onarım İhtiyacı
Grossi, yapılan geçici onarımlara rağmen santral alanının “uzun vadeli nükleer güvenliğin sağlanması ve daha fazla bozulmanın önlenmesi için kapsamlı bir restorasyona ihtiyaç duyduğunu” belirtti. Şubat ayındaki insansız hava aracı saldırısı, 1986’da yaşanan nükleer felakette yok olan 4 numaralı reaktörün üzerindeki dış koruyucu yapıda delik açarak kısa süreli bir yangına yol açmıştı. Çernobil faciası, Avrupa’da geniş çaplı radyasyon yayılımına neden olmuş ve resmi kayıtlara göre 31 kişinin ölümüne sebep olmuştu.
Radyasyon Seviyeleri Stabil
IAEA, Kiev bölgesindeki santralde saldırı sonrasında herhangi bir radyasyon seviyesinde artış meydana gelmediğini duyurdu. Bunun nedeninin, saldırının iç koruyucu kabuğu delmemiş olması olduğu bildirildi. Bu koruyucu yapı, 2016 yılında Çernobil kazasından kaynaklanan radyoaktif madde salınımını engellemek amacıyla inşa edilmişti. Santraldeki son çalışan reaktör ise 2000 yılında tamamen kapatılmıştı.
Rusya’nın Nükleer Tesisler Etrafındaki Faaliyetleri Eleştiriliyor
Ukrayna ve Avrupa’daki müttefikleri, Rus güçlerini Çernobil ve Avrupa’nın en büyük nükleer santrali olan Zaporijya da dahil olmak üzere kritik nükleer tesislerin etrafında dikkatsiz davranmakla suçluyor. Rus güçleri, Şubat 2022’de başlayan savaşın ilk haftalarında Çernobil’i işgal etmiş, mart ayının sonuna doğru ise bölgeden çekilmişti.
Zaporijya Nükleer Santrali ise 2022’den bu yana Rusya’nın kontrolünde bulunuyor. Güvenilir elektrik enerjisine duyulan ihtiyaç nedeniyle kapatılan altı reaktörün ve kullanılmış yakıtların soğutulması uzmanlar tarafından kritik bir öneme sahip olarak değerlendiriliyor. Aksi takdirde, olası bir soğutma sorununun büyük bir nükleer felakete yol açabileceği konusunda uyarılar yapılıyor.
