3-9 Kasım Organ Bağışı Haftası’nda Umut Veren Veriler ve Yeni İhtiyaçlar
3-9 Kasım Organ Bağışı Haftası vesilesiyle Türk Nefroloji Derneği, Türk Yoğun Bakım Derneği ve Organ Nakli Koordinatörleri Derneği, İstanbul’da bir basın toplantısı düzenledi. Toplantıda, organ bağışı konusundaki güncel veriler paylaşıldı ve kadavradan bağışın artırılmasına yönelik 10 maddelik bir ortak bildiri açıklandı.
Dijital Sistemlerin Pozitif Etkileri
Türk Nefroloji Derneği Başkanı Prof. Dr. Aydın Türkmen, Sağlık Bakanlığı’nın 2022’de uygulamaya koyduğu e-Devlet ve e-Nabız sisteminin organ bağışında sağladığı kolaylıkları anlattı. Bu sistem sayesinde bağışçı sayısında üç katlık bir artış kaydedildiği ve toplam bağışçı sayısının 1 milyona yaklaştığı belirtildi. Ancak Türkmen, bu gelişmenin yeterli olmadığını vurgulayarak, bağış kararlarının aile ile paylaşılmasının önemine değindi. Türkiye’de 2025 yılında 5 bin 226 organ nakli gerçekleştirilirken, 2026 yılının başlarından bu yana bu sayı 4 bin 142’ye ulaştı. Halen organ bekleyen hasta sayısının 33 bini aştığına dikkat çekildi.
Diyaliz Tedavisine Başlayan Yeni Hastalar
Prof. Dr. Türkmen, böbrek hastalığının yaygınlığını gözler önüne serdi ve 2025 yılı itibarıyla böbrek yetmezliği nedeniyle tedavi gören hasta sayısının 95 bin 489’a çıktığını aktardı. Her yıl ortalama 14 bin yeni hastanın diyaliz tedavisine başlandığı bilgisi paylaşıldı; 2025 yılında 14 bin 294 yeni hastanın böbrek replasman tedavisine başladığı, bunlardan 1,905’ine de diyalize başlamadan organ nakli yapıldığı ifade edildi.
Kadavradan Bağışın Önündeki Engel: Bilgi Kirliliği
Toplantıda Türk Yoğun Bakım Derneği Başkanı Prof. Dr. Fethi Gül, kadavradan organ bağışında bilgi eksikliğinin en büyük engel olduğuna dikkat çekti. Beyin ölümü ile bitkisel hayatın birbirinden farklı olduğunu belirten Gül, bu konudaki bilgi kirliliğine son verilmesi gerektiğini vurguladı. 2026 yılının ilk 10 ayında beyin ölümü tanısı konulan 2,078 kişiden yalnızca 375’inin bağışta bulunduğu ve bu oranın %18’de kaldığı kaydedildi.
Küresel Karşılaştırma: Kadavra Bağışında Gerideyiz
Türkiye, canlı organ bağışında dünya genelinde üst sıralarda yer almasına rağmen kadavra donör sayısında istenen seviyeye ulaşamadı. Organ Nakli Koordinatörleri Derneği Başkanı Öğr. Gör. Nilgün Bilal, Türkiye’nin kadavra donör oranının milyonda 5,48 ile diğer bazı ülkelerin çok gerisinde kaldığını vurguladı. İspanya’da bu oranın 51,9, İtalya’da 30,9, Birleşik Krallık’ta 20,7 olduğunu ifade etti.
10 Maddelik Ortak Bildiri ile Hareket Planı
Toplantıda “Organ Bağışı Hayat Kurtarır” sloganıyla 10 maddelik ortak bildiri kabul edildi. Bu bildiride, organ bağışının toplumsal bir sorumluluk olarak görülmesi, güvenilir bilgiye erişim sağlanması, bireylerin özgür iradeleriyle bağış kararı verebilmeleri gibi konulara vurgu yapıldı. Ayrıca, organizasyonların ve eğitim kurumlarının, organ bağışı konusunda toplumda kalıcı bir bilinç oluşturması da belirtildi.
Toplantı, organ bağışının artırılması adına yapılan çalışmalara dikkat çekerek, daha fazla hayat kurtarma umudunu da beraberinde getirdi.
