Yeni Patentli Cihaz, Baraj Aşınmalarını Daha İyi Analiz Edecek
Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi (BŞEÜ) ve Eskişehir Teknik Üniversitesi (ESTÜ) akademisyenleri, ulusal patentle tescillenen "kum-su jeti aşınma deney cihazı" geliştirerek, baraj dolusavaklarındaki olası aşınmaları ortaya çıkarmayı hedefliyor.
Bu cihazın fikri, 2015 yılında BŞEÜ Mühendislik Fakültesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Yıldırım Bayazıt’ın doktora teziyle ortaya atıldı. Bayazıt, ESTÜ’den Öğretim Görevlisi Turgut Kaya ve Prof. Dr. Recep Bakış ile Prof. Dr. Cenk Karakurt’un katkılarıyla projeyi geliştirdi. Cihaz, inşa edilecek baraj dolusavaklarında taşkın anlarında savaklanacak yüksek hızlardaki suyun yapılar üzerindeki aşındırıcı etkilerini ölçmeyi sağlıyor.
Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescillenen bu cihaz, baraj dolusavağından alınan örnekler ile su akış debisinin yarattığı aşınmayı simüle ederek, inşa halindeki barajların beton kalitesinin artırılmasını ve ömrünün uzatılmasını amaçlıyor.
Doç. Dr. Yıldırım Bayazıt, Sondakihaber.com muhabirine yaptığı açıklamada, cihazı ilk olarak doktora tezinde Eskişehir’deki Porsuk Barajı üzerinde test ettiklerini belirtti. Aşınma kayıplarını hidrolik model teorileri ile gerçek değerlere dönüştürdüklerini vurgulayan Bayazıt, "Enerji kırıcı eşiklerde yüksek enerjiye sahip suyun oluşturduğu aşınmayı inceledik" ifadelerini kullandı.
Ayrıca, dolusavaktan geçen suyun içerisindeki "askıda katı madde" sedimentlerin aşınmalara neden olduğunu açıklayan Bayazıt, bu kayıpları ölçerek yapıların ekonomik ömrünü tahmin edebildiklerini aktardı.
Prof. Dr. Cenk Karakurt ise, cihazın patent sürecinin 4 yıl sürdüğünü dile getirerek, yakın zamanda sanayicilere tanıtım yapmayı planladıklarını belirtti. "Patent sürecimiz tamamlandı ve sanayi desteği alırsak, cihazı seri üretime geçirmeyi hedefliyoruz." diyerek geleceğe yönelik umutlu olduklarını ifade etti.
Bu yenilikçi cihazın, inşaat mühendisliği alanındaki uygulamaları ve baraj güvenliği üzerindeki potansiyel etkileri dikkat çekiyor.
