İklim Değişikliği ve Tarım: Avrupa’nın Kayıpları ve Türkiye’nin Farklı Hikayesi
Küresel iklim değişikliği tarım sektörünü derinden etkilemeye devam ediyor. Avrupa’da, Haziran ayında yaşanan aşırı sıcaklar, buğday üretiminin kritik dönemine denk gelince önemli verim kayıplarına yol açtı. Avrupalı tahıl tüccarlarının örgütü Coceral, bu dönemde Avrupa Birliği ve Birleşik Krallık’ın tahıl rekoltesi tahmininin yalnızca dört haftada yaklaşık 9 milyon ton düştüğünü bildirdi. Bu durum, ekonomide 2 milyar avroyu aşan bir kayba neden oldu ve en çok etkilenen ülkeler Fransa ve Macaristan oldu.
Bu çerçevede Financial Times’ta okuduğum analiz, beni Türkiye’nin durumunu değerlendirmeye yönlendirdi. Avrupa’nın kavurucu sıcaklarından etkilenirken, Anadolu’daki hasat nasıl geçti? Araştırmalarım sonucu, iklimin Türkiye’de yazdığı farklı bir hikaye ile karşılaştım.
Haziran ayında Türkiye, Avrupa’nın deneyimlediği zorlu hava koşullarının aksine daha sakin bir dönem yaşadı. İlkbahar yağışlarının sağladığı nem ve mevsim normallerine yakın sıcaklıklar, buğday ve arpa gibi tarım ürünlerinin gelişiminde olumlu bir etki yarattı. Bazı bölgelerde sıcaklıklar artış gösterse de, bu durum genel rekolteyi olumsuz etkilemedi.
Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) ilk bitkisel üretim tahminlerine göre, bu yıl buğdayda 22,8 milyon ton, arpada ise 9 milyon ton rekolte bekleniyor. ABD Tarım Bakanlığı’nın (USDA) Temmuz 2026 Grain and Feed Update raporu da Türkiye’deki buğday ve arpa üretiminde geçen yıla göre belirgin bir toparlanma olduğunu doğruluyor. Bu; buğdayda yüzde 26,7, arpada ise yüzde 50 artış demek. Yani Türkiye, geçen yıl kuraklığın yarattığı olumsuz tabloyu önemli ölçüde tersine çevirme başarısı gösterdi.
Ancak, bu durum tehlikenin tamamen geçtiği anlamına gelmiyor. Özellikle mısır için Temmuz ve Ağustos ayları kritik geçiş dönemleri. Uzun süren sıcak hava dalgaları ve su stresi, mevcut olumlu tabloyu hızla değiştirilebilir hale getiriyor.
Bu yılın en önemli dersi, tarımda en büyük başarının her zaman rekor hasat değil, felaketten korunabilmek olduğu gerçeği. Avrupa, Haziran’da bu başarıyı yakalayamadı; Türkiye ise buğday ve arpada doğanın sunmuş olduğu destekle mücadele etti. Ancak iklim değişikliğinin tarım üzerindeki etkileri her geçen yıl artarken, kalıcı bir dayanıklılık sağlamak için adımlar atmak elzem.
Tarımın geleceği için iklim değişikliği karşısında proaktif yaklaşımlar geliştirmek, hem Avrupa hem de Türkiye için büyük önem taşıyor.
