Trump’tan Avrupa’ya Büyük Enerji İhtisası: 1.35 Trilyon Dolarlık Anlaşma
Hüseyin Ayaz – ABD Başkanı Donald Trump, Avrupa Birliği (AB) ile 750 milyar dolarlık enerji ürünü alımı ve 600 milyar dolarlık yatırım taahhüdü içeren kapsamlı bir ticaret anlaşması imzaladıklarını bildirdi. Bu adımla birlikte, AB’nin Rusya’dan enerji bağımlılığını azaltma yönünde attığı adımlar hız kazandı ve enerji konusunda yönünü ABD’ye çevirdi.
Hali hazırda yılda 90-100 milyar dolarlık ABD menşeli enerji ürünü ithal eden AB’nin, önümüzdeki üç yıl sırasında yıllık 250 milyar dolar harcamayı planladığı öngörülüyor. Bu durum, AB’nin ABD’den yaptığı yıllık enerji ithalatını yaklaşık 2,5 kat artırarak önemli bir değişime işaret ediyor. Anlaşmanın, özellikle petrol, sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ve nükleer yakıt ithalatındaki artışları da içerdiği belirtildi.
AB’nin, "REPowerEU" planı çerçevesinde 2022 yılı itibarıyla Rus doğal gazı ithalatını üçte iki oranında azaltmayı ve 2030’dan önce tam enerji bağımsızlığı sağlamayı hedeflediği biliniyor. 2023 itibarıyla Rusya’dan yapılan boru hattı gaz ihracatının yüzde 80 oranında düştüğü vurgulanıyor.
Moody’s Analytics Başekonomisti Mark Zandi, yaptığı açıklamada, Rusya-Ukrayna savaşının Avrupa’nın enerji tedarikinde çeşitliliğe yönlendirdiğini belirtti. Zandi, "AB, artık büyük ölçüde Rus enerjisinden uzaklaşmış durumda. Ukrayna işgali öncesinde AB’nin doğal gaz ithalatında Rusya’nın payı yüzde 40’tan fazlayken, günümüzde bu oran yüzde 20’nin altına inmiştir," dedi. Ancak Zandi, AB’nin 750 milyar dolarlık enerji ithalat hedefinin gerçekçiliği konusundaki endişelerini de dile getirdi.
Enerji güvenliği uzmanı John Roberts ise, anlaşmanın ABD-AB enerji iş birliği için önemli bir adım olduğu hususunu vurguladı. Roberts, "Eğer Avrupa’yı yalnızca AB olarak değerlendirirsek, ABD LNG’si önümüzdeki dönemde AB’nin LNG ithalatında ön plana çıkacak," ifadelerini kullandı. Ancak, Avrupa’nın petrol ihtiyacını Orta Doğu ve Kuzey Afrika’dan karşılamaya devam edeceğine davet çekti.
AB’nin ABD’ye olan 750 milyar dolarlık yatırım taahhüdünün gerçekleşmesinde hükümetlerin doğrudan etkisinin sınırlı olduğunu belirten Roberts, "Bu süreç, büyük ölçüde ABD şirketlerine sağlanacak teşviklerle şekillenecek," diyerek yatırım akışının durumuna dikkat çekti. Uzmanlar, transatlantik enerji ilişkilerinin uzun vadeli etkilerini siyasi irade ile ekonomik gerçekler arasında bir denge oluşturması gerektiğini vurguladı.
Bu anlaşma, Avrupa’nın enerji politikasında köklü değişikliklere yol açabilirken, piyasalarda yeni bir dönemin başlangıcını simgeliyor.
