Leipzig Üniversitesi’nden Otoriterlik Araştırması: Alman Toplumunda Endişe Verici Gelişmeler
Leipzig Üniversitesi, “2026 Leipzig Otoriterlik Araştırması – Otoriterliğin Durdurulamaz Yükselişi” başlıklı kapsamlı bir araştırmayı Berlin’de düzenlenen basın toplantısıyla tanıttı. Araştırmanın detaylarını Prof. Dr. Oliver Decker ve Dr. Ayline Heller kamuoyuyla paylaştı.
Bu araştırma, Almanya’da 16 Mart-3 Haziran 2026 tarihleri arasında 2 bin 507 kişinin katılımıyla gerçekleştirildi. Elde edilen bulgular, toplumsal kutuplaşmanın önemli bir göstergesi olarak dikkat çekiyor. Katılımcıların %34,1’i “Müslüman düşmanı” söylemlere destek verdi; bu oran, 2002’de %26,5, 2024’te ise %33,2 olarak kaydedilmişti.
Araştırmaya göre, Almanya’nın doğu eyaletlerinde bu destek oranı 2024’e göre 3,4 puan artarak %41,6’ya yükselirken, batı eyaletlerinde ise bu oran sadece %32,2 olarak belirlendi.
Yabancı düşmanı söylemleri destekleyenlerin oranı, genel olarak %19,9 olarak ölçülürken, doğu eyaletlerinde bu oran %27,7’ye, batı eyaletlerinde ise %18’e düştü. 2024 yılında bu oran ülke genelinde %21,8 olarak kaydedilmişti, bu da geleceğe dair bir uyarı niteliği taşıyor.
Araştırmada dikkat çeken bir diğer ayrıntı ise cinsiyetler arası farklılık. Yabancı düşmanı söylemleri destekleyenlerin erkeklerde %20,9, kadınlarda ise %19,1 seviyesinde olduğu belirlendi. Sağcı popülist Almanya için Alternatif (AfD) Partisi seçmenleri arasında bu oran en yüksek %45,5 olarak belirlenirken, Hür Demokrat Parti (FDP) seçmenlerinde ise %19,5 oldu. Ayrıca, Hristiyan Birlik (CDU/CSU) partilerinin seçmenlerinin %17’si, Sosyal Demokrat Parti (SPD) seçmenlerinin ise %14,2’si bu tür söylemlere destek verdi.
Araştırma, “bütünlüklü sağcı dünya görüşüne sahip olanlar” olarak adlandırılan ve sağcı düşüncenin çeşitli unsurlarını destekleyenlerin oranının da arttığını gözler önüne serdi. Ülke genelinde bu oranın %6,9’a yükselmesi dikkat çekerken, doğu eyaletlerinde %8,5, batı eyaletlerinde ise %6,5 olarak belirlendi.
Demokratik Memnuniyetsizlik Artıyor
Araştırmanın bir diğer çarpıcı bulgusu ise demokratik memnuniyetsizlikteki artış oldu. Katılımcıların yalnızca %33,3’ü Almanya’daki demokrasi işleyişinden memnun olduğunu ifade etti. Bu oran, 2022’de %57,7, 2024’te de %42,3 iken bu kadar düşmesi, toplumun demokratik değerlere olan bağlılığının sorgulanmasına yol açıyor.
Batı eyaletlerinde demokrasi memnuniyeti %36, doğu eyaletlerinde ise %22,8 olarak ölçüldü. Genel olarak, hem demokrasi fikrine destek verenlerin oranı %89,3’e geriledi; bu, ilk kez %90’ın altına düşmüş oldu.
Diğer yandan, diktatörlük düşüncelerine olan destek artışına da dikkat çekildi. Araştırmaya katılanlar arasında “Aşırı sağcı otoriter bir diktatörlüğü destekleyenlerin” oranı 2024’e göre 1,8 puan artarak %4,2’ye ulaştı. Bunun yanı sıra, “Ulusal çıkarlar gereği belirli koşullarda diktatörlük daha iyi bir yönetim biçimidir” ifadesine kısmen veya tamamen destek verenlerin oranı ise %22,6 olarak ölçüldü.
Bu araştırma, Almanya toplumu içerisindeki kutuplaşmanın ve otoriter eğilimlerin arttığını açık bir şekilde gözler önüne seriyor.
