Araştırmacılar, antik bir oyunun nasıl oynandığına dair uzun süredir gizemini koruyan detayları çözmek için fiziksel kanıtlar ve modelleme yöntemlerini kullanmaya odaklandı.
Bu çalışmada, 20 dairesel yerleşim alanı, 27 oyun taşı ve dört zar içeren bir set oluşturuldu. İngiltere’deki Essex Üniversitesi’nden bilgisayar bilimcisi Sam Jelveh ile bağımsız arkeolog Hossein Moradi, oyunun kurallarını, benzer dönemlerdeki diğer antik oyunlarla karşılaştırarak geliştirmeyi başardı. Araştırma, Royal Game of Ur ve Jiroft gibi tarihle ilgili analog oyunları temel aldı.
KURALLAR VE OYUN ALANI
Bu bağlamda, araştırmacılar her oyuncuya 10 ‘koşucu’ taşı, güvenli bir alan sağlayan yıldız şekilli taşlar ve ‘engelleyici’ görevini üstlenen koni biçimli taşlar önerdi. Oyun, yılan şeklindeki bir tahtada oynanıyor. Tahtanın ana kısmı taşların başlangıç noktası olarak belirlenirken, köprü bölümü hayatta kalma yolunu, baş ve kuyruk bölümleri ise oyunun finalini temsil ediyor.
Oyuncular, zar atarak taşlarını ilerletiyor ve rakiplerinden daha hızlı bir şekilde tahtayı tamamlayabilmek için çaba sarf ediyor. Araştırmacıların önerdiği kurallar, tahtanın yapısına, taşların işlevlerine ve zarların kullanımına uygun olarak düzenlendi.
İSMİ BİLİNMİYOR
Şehr-i Sukhteh, MÖ 3. binyılda Doğu İran platosunun en önemli şehirleri arasında yer alıyordu ve bu oyunun, dönemin kültürel zenginliğini yansıtan değerli bir bulgu olduğu düşünülüyor. Bu yörede 100’den fazla benzer oyun tespit edilmiş olup, bu oyunların tahtalarının düzeni ve kullanılan malzemelerde çeşitlilik arz ettiği gözlemlenmiştir.
Araştırmacılar, bu tür oyunların genelde “yirmi kare oyunu” veya “yirmilik oyun” olarak adlandırıldığını ifade ediyor. Ancak her kültürün, bu oyunlara farklı isimler vermiş olabileceği için oyunun gerçek isminin hâlâ bilinmediği kaydedilmiştir.
