ABD’nin Savunma Sanayi Kritik Mineral Planında Zaman Daralıyor
ABD, savunma sanayisini Çin, Rusya, İran ve Kuzey Kore’den gelen kritik minerallerden ayırmayı hedefliyor, ancak zaman çok kısıtlı. Yeni tedarik kısıtlamalarının başlayacağı tarihi beş aydan biraz fazla bir süre kaldı ve Amerikan üretimi, talebin çok gerisinde kalıyor.
ABD’nin 2025 yılı için öngörülen nadir toprak mıknatısları talebi yaklaşık 48 bin tonken, yerli kaynaklar yalnızca 300 ton sağlayabiliyor. Bu da, talebin yalnızca yüzde 1’ini karşılamaya yetiyor.
2027 Yılında Yeni Kısıtlamalar Gelecek
1 Ocak 2027 tarihinden itibaren ABD’deki savunma şirketleri, Çin, Rusya, İran ve Kuzey Kore’den belirli kritik mineralleri satın almakta kısıtlanacak. Kısıtlamalar, nadir toprak elementleri, tungsten, molibden ve tantal gibi malzemeleri kapsayacak. Bu mineraller, uçaklardan füzelere, otomobillerden bilgisayarlara kadar geniş bir üretim yelpazesinde kullanılıyor.
Washington, daha önceki yıllarda yerli arzın düşük olmasından dolayı savunma şirketlerine istisnalar tanımıştı. Ancak Trump yönetimi tarafından alınan yeni kararlarla bu istisnalar zorlaştırıldı. Şirketlerin artık, Amerikan veya müttefik kaynaklar bulma çabalarını kanıtlaması ve malzeme kaynaklarını açıklaması gerekiyor.
Üretimdeki Açık Dikkat Çekiyor
Nadir toprak mıknatıslarına yönelik yıllık talebin 2025’te 48 bin tona ulaşacağı belirtilirken, yerli üretim sadece 300 ton seviyesinde kalıyor. Bu, arzın talebi karşılama oranını yalnızca yüzde 0,6 seviyesine getiriyor. Yıl sonuna kadar kapasitenin artırılması beklense de, ihtiyaçların yaklaşık yüzde 90’ının karşılanamayacağı öngörülüyor.
Nadir toprak elementlerinin çıkarımı yeterli değil; bunların ayrıştırılması, rafine edilmesi ve yüksek performanslı mıknatıslar haline dönüştürülmesi de gerekli. Küresel nadir toprak rafinajının yüzde 80’inden fazlasını Çin kontrol ediyor ve kalıcı mıknatıs üretiminde de büyük bir paya sahip.
Yeni Projeler Zamanında Tamamlanamayabilir
ABD’de tungsten üretimi 2015’ten, tantal üretimi ise 1959’dan bu yana yapılmıyor. 2028’de faaliyete geçmesi planlanan yeni tungsten madenleri bulunmaktadır, ancak bu projelerin 2027 kısıtlamalarına yetişmesi beklenmiyor.
ABD, birçok kritik mineral rezervine sahip olsa da, madencilikten rafine etmeye kadar olan süreci kendi içinde gerçekleştirecek kapasiteyi henüz oluşturamadı. Düşük küresel fiyatlar da projelerin finansmanını zorlaştırıyor.
Acil Mineral Stoku Oluşturuluyor
Trump yönetimi, kritik mineraller için 12 milyar dolarlık Project Vault programını başlattı. Bu programla, otomotiv, teknoloji ve savunma şirketleri için yaklaşık 60 günlük acil mineral stoku oluşturulması hedefleniyor. Ancak, bu stokların sağlanmasında dünyanın başka ülkelerinden alınabilecek minerallerin de bulunabileceği kabul edilmiştir.
Yeni Tesisler ve Ortaklıklar Gelişiyor
Pentagon destekli MP Materials, Teksas’ta yeni bir mıknatıs tesisi kurdu ve ilk ürünlerinin yıl sonuna kadar kullanılması planlanıyor. Ancak, yeni tesislerin 2027 sonrası ihtiyaçları karşılamak üzere zamanında devreye girmesi zor görünüyor.
Güney Kore, Japonya gibi müttefiklerle ortaklık kurularak yapılacak tedarik çözümleri, Amerikan tesisleri tamamlanana kadar geçici bir çözüm sunabilir. Ancak bu, yerli üretim hedeflerinin takvimini erteleyebilir.
ABD’nin savunma şirketleri için, yıl sonuna kadar 5 bin tonluk mıknatıs kapasitesine ulaşmanın ve 2027 sonrası istisnaların olup olmayacağının belirleyici olacağı öne çıkıyor.
