Körfez’de Petrol Taşımacılığı: Artan Riskler ve Yükselen Talep
Körfez bölgesinde petrol taşımacılığı, son dönemlerde birçok sorunla karşı karşıya kalıyor. Hürmüz Boğazı çevresindeki saldırılar ve deniz güvenliğindeki artan güvensizlik, petrol ihracatçılarını kargolarını zamanında ulaştırabilmek için daha fazla tanker kapasitesi arayışına yöneltiyor. Bu durum, hem navlun fiyatlarının tırmanmasına hem de yeni ve ikinci el tankerlerin değerinin hızla artmasına neden oluyor.
Gemi acentesi Braemar’ın verilerine göre, en büyük tanker sınıfındaki yeni inşa ve modern ikinci el gemilerin maliyeti geçen çeyrekte 130 milyon doları aşarak 2008 yılından bu yana en yüksek seviyeye ulaştı. Ayrıca, bir süper tankeri bir yıllığına kiralamanın maliyeti de tarihi zirvelerini görüyor.
Kiralama Dönemi Sona Eriyor, Satın Alma İhtiyacı Artıyor
Üreticiler, yalnızca tanker kiralamakla yetinmeyip filolarındaki fiziksel kontrolleri artırmak amacıyla doğrudan tanker satın almaya da yöneliyor. Abu Dabi Ulusal Petrol Şirketi (ADNOC), ağustos ayında 1,3 milyar dolara altı süper tanker ve beş büyük LNG gemisi satın alırken, Suudi Arabistan merkezli Bahri de filosunu 107 gemiye çıkararak rekor düzeye ulaştı.
Kazançlar Yüzde 20 Arttı
Körfez’deki tanker piyasasının en büyük değişimlerinden biri, gemi sayısından çok, risk almaya istekli gemi sahiplerinin sayısındaki azalma oldu. Bazı armatörlerin bölgeden çekilmesi, kalanların daha yüksek kazanç talep etmelerine sebep oluyor. Clarksons verilerine göre, en büyük ham petrol tankerlerinin spot piyasa kazançları bu hafta yüzde 20’lik bir artış gösterdi.
Riskin Fiyatı Yükseliyor
Yüksek riskli Kızıldeniz-Çin seferlerinde günlük kazançlar yaklaşık 318 bin dolara, Hürmüz Boğazı üzerinden Çin’e yapılan taşımacılıkta ise 550 bin dolara ulaştı. Bu durum, piyasanın ikiye bölünmesine yol açıyor. Bir grup, 100 milyon doların üzerindeki varlıklarını savaş bölgesine sokmak istemezken, diğer grup olağanüstü risk karşılığında olağanüstü kazanç elde etmeye hazır bir şekilde piyasada kalmaya devam ediyor.
Denizcilik veri grubu Vortexa’ya göre, Hürmüz’e giriş ve çıkış yapan seferlerin yarısından fazlasını yalnızca 29 tanker gerçekleştiriyor. Böylelikle, Körfez’den petrol akışı devam etmekle birlikte, en riskli taşımalarda giderek daha az sayıda tanker grubu görev alıyor.
Uzayan Rotalar ve Ton-Mil Arttışı
Affinity Ship’in değerlendirmelerine göre, ham petrol tankerlerinin ton-mil talebi temmuzda geçen yılın aynı dönemine göre ilk kez artış gösterdi. Özellikle Amerika ve Karadeniz’den devreye giren alternatif tedarik rotaları, Suezmax ve Aframax tankerlerinin talebini destekliyor. Ancak ürün tankerlerinde durum tersine dönüyor; temmuzda ürün tankerlerinin ton-mil talebi yıllık bazda yüzde 24 geriledi.
Küresel stokların yeniden kurulması da ham petrol tankerleri için önemli bir unsur olacak. Aramco’nun değerlendirmelerine göre, tedarik zincirlerinde yaşanan 2,6 milyar varilden fazla petrol kaybının yerine konulması, yaklaşık 18 ay sürecek.
Yeni Talep Yaratacak Adria Hattı
BRS Shipbrokers’a göre, Macaristan ve Hırvatistan’ın Adria sistemi üzerinden gerçekleştirilecek petrol taşımacılığı, Akdeniz’deki ham petrol tankerleri için yeni bir talep yaratabilir. Rusya’ya bağımlı petrol akışlarının alternatif kaynaklara yönelmesi durumunda, özellikle Akdeniz ticaretinde faaliyet gösteren Suezmax tipi tankerlerin bu durumdan faydalanması bekleniyor.
Körfez’deki İhracat Yolları Yetersiz
Körfez petrol üreticileri, Hürmüz Boğazı’na bağımlılığı azaltmak için Yanbu, Fujairah ve diğer alternatif terminalleri devreye sokma çabasındalar. Ancak, çatışma öncesinde günde yaklaşık 15 milyon varil petrol geçişi sağlanan boğazın mevcut boru hatları ve alternatif ihracat altyapısının bu hacmi karşılayacak kapasitede olmadığı belirtiliyor. Dolayısıyla, tankerler petrolün küresel piyasalara ulaşmasında stratejik bir rol üstlenmeye devam ediyor.
