Alberta’daki Ayrılık Hareketi ve Referandum Süreci Derinleşiyor
Alberta eyaletinde bağımsızlık talebi, eyalet genelinde düzenlenen toplantılar sonrası 300 binin üzerinde imza toplayan bir vatandaş girişimi ile gündeme geldi. Ancak, bu imza kampanyası, eyalet mahkemesi tarafından durduruldu. Mahkeme, kararın doğrudan etkileneceği İlk Uluslar (First Nations) adıyla bilinen yerli halklarla anayasal olarak gerekli danışma sürecinin gerçekleştirilmediğine hükmetti.
Buna rağmen, Alberta Başbakanı Danielle Smith, mahkeme kararını temyiz edeceklerini ve yüz binlerce vatandaşın kaleme aldığı talebin göz ardı edilemeyeceğini dile getirerek oylamanın yapılacağını müjdeledi. Bu süreçte, eski Alberta Başbakan Yardımcısı Thomas Lukaszuk’un yanı sıra ayrılık karşıtı “Sonsuza Dek Kanadalı” (Forever Canadian) grubunun da 400 binden fazla imza toplayarak Kanada’da kalma yönünde tepkisini gösterdiği belirtildi.
Seçim Sürecinde İki Seçenekli Oylama
Oylamaya katılacak vatandaşlara, tek bir “kal” veya “ayrıl” sorusu yerine iki seçenek sunulacak. İlk seçenek, Alberta’nın Kanada’nın bir eyaleti olarak kalması gerektiği yönünde; ikinci seçenek ise Alberta Hükümeti’nin, Alberta’nın Kanada’dan ayrılıp ayrılmamasına dair bağlayıcı bir eyalet referandumu düzenleme sürecini başlatması gerektiğini belirtiyor. Bu oylama, doğrudan bağımsızlık ilanı anlamına gelmiyor; ancak ikinci seçeneğin kabulü halinde ayrılma sürecinin hukuki temellerinin atılacağı ifade ediliyor.
Ekonomik Endişeler ve Ayrılıkçı Hedefler
Ayrılık hareketinin liderleri Mitch Sylvestre ve avukat Jeffrey Rath, Ottawa’daki federal yönetim ve çevre politikalarının eyalet ekonomisine zarar verdiğini savunuyor. “Batı yabancılaşması” hissinin, eyaletin ürettiği katma değerin karşılığını almadığı ve merkezi yönetimin kararlarının yukarıdan dayatıldığını düşündüren bir algıya dayandığını belirtiyorlar.
Ayrıca, bazı ayrılıkçı liderlerin, bağımsız bir Alberta’ya finansal destek sağlayabilecekleri iddialarıyla ABD yönetimi ile temasa geçtikleri öne sürülmekte. Bu bağlamda, ayrılık görüşleri geniş bir yelpazeye yayılmakla birlikte, bazıları Ottawa’ya karşı bir koz elde etmek için ayrılığı savunmaktalar.
Seçim Kampanyalarının Hızlanması
Oylamanın yaklaşmasıyla, her iki taraf da seçmenleri mobilize etmek için çalışmalarını artırdı. Anketler, Kanada’da kalmak isteyenlerin oranının hâlâ önde olduğunu, kararsız seçmen oranının ise düşük kaldığını gösteriyor. Bu durum, sürecin bir ikna yarışından ziyade katılımı artırma mücadelesine dönüşmesine yol açtı.
Ayrılık yanlıları, özellikle kırsal bölgelerde güçlü bir destek bulurken, büyük şehirlerde – Edmonton ve Calgary gibi – odaklanarak oy oranlarını arttırmayı hedefliyor. Seçmen taşıma, sosyal medya etkinlikleri ve mitinglerle katılımı maksimize etme çabası içindeler. Diğer yandan, birlik yanlıları, Kanada kimliğine vurgu yaparak kararsız seçmenleri hedefliyor ve sandık başında güçlü bir katılım sağlamayı amaçlıyor.
Başbakan Smith, ayrılıkçıların dile getirdiği ekonomik endişeleri haklı bulsa da, kendisinin Kanada’da kalma yönünde oy kullanacağına dikkat çekti. Kanada Başbakanı Mark Carney ve muhalefet lideri Pierre Poilievre de Alberta’nın Kanada’nın birlik ve beraberliği içindeki kritik önemine vurgu yaparak birlik çağrısında bulundu.
