Mikroplastikler İnsan Beyninde Bulundu: Sağlık Üzerindeki Etkileri Belirsiz
Yeni yapılan bir araştırma, insan beyninde mikroplastik birikiminin tespit edildiğini ortaya koydu. Ancak bu durumun sağlık üzerindeki potansiyel zararıyla ilgili henüz yeterli kanıt mevcut değil.
Mikroplastikler, gözle görülmeyecek kadar küçük plastik parçaları olarak, dağ zirvelerinden okyanus derinliklerine, soluduğumuz havadan yediğimiz gıdalara kadar her yerde karşımıza çıkıyor. Şimdiye kadar, akciğer, kalp ve plasenta gibi organlarda bu parçacıkların varlığı saptanmıştı.
Mikroplastiklerin artışı, önümüzdeki hafta Cenevre’de gerçekleşecek BM plastik kirliliği anlaşması müzakerelerinin önemli bir gündem maddesi olacak. Fakat bu parçacıkların insan sağlığı üzerindeki etkilerine dair bilgiler henüz netlik kazanmamış durumda.
Beyinde Mikroplastik Bulunması Üzerine Dikkat Çeken Araştırma
Şubat ayında Nature Medicine dergisinde yayımlanan dikkat çekici bir araştırma, ABD’nin New Mexico eyaletinde 2016 yılında vefat eden 28 kişi ile 2023 yılında hayatını kaybeden 24 kişinin beyin dokularını inceledi. Araştırma, beyinlerdeki mikroplastik miktarının yıllar içinde özellikle arttığını gösterdi.
Bu çalışmanın başyazarı toksikolog Matthew Campen, beyin dokularında yaklaşık bir plastik kaşığın ya da kullanılmamış bir pastel boyanın ağırlığına denk gelen yaklaşık 10 gram mikroplastik bulunduğunu belirtti.
Bilim Camiasından Temkinli Yaklaşım
İskoçya’daki Heriot-Watt Üniversitesi’nden toksikolog Theodore Henry, "Bu bulgular potansiyel olarak önemli, ancak bağımsız doğrulama yapılmadan temkinle yorumlanmalıdır" uyarısında bulundu. Avustralya’daki RMIT Üniversitesi’nden kimya profesörü Oliver Jones ise, mikroplastiklerin beyinlerde atık sudakinden fazla olmasının “oldukça düşük ihtimal” olduğunu ifade ederek, “Eğer beynimizde mikroplastik varsa bile, şu an için zarara dair kanıt yok” sözlerine yer verdi.
Mikroplastiklerin Kalp-Damar Hastalıkları ile Olası Bağı
Mikroplastiklerin sağlık üzerindeki etkilerini araştıran çalışmalar genelde gözlemsel nitelikte olup, doğrudan neden-sonuç ilişkisi kurmakta zorluk çekiyor. Geçtiğimiz yıl New England Journal of Medicine’da yayımlanan bir araştırma, kan damarlarında biriken mikroplastiklerin kalp krizi, felç ve ölüm riskini artırabileceğini öne sürdü. Ayrıca, Ocak ayında Science Advances dergisinde yayımlanan bir deneyde farelerin beyinlerinde mikroplastik bulunduğu belirlendi.
Mikroplastiklerin insan sağlığındaki rolü üzerine tartışmalar devam ederken, konuya dair daha fazla araştırma yapılması gerektiği ifade ediliyor.
