Mahfi Eğilmez: “Finans Piyasaları Krizlere Hızla Yanıt Veriyor”
İktisatçı Mahfi Eğilmez, günümüz finans piyasalarının krizlere karşı tepkilerinin karmaşık bir yapıda olduğunu ifade ediyor. Eğilmez, savaşlar, jeopolitik gerilimler veya ekonomik şoklar gibi durumlarla karşılaşıldığında yatırımcıların genelde riskli varlıklardan uzaklaşıp güvenli limanlara yöneldiğini belirtiyor. Ancak küreselleşen finansal sistem sayesinde, bu tür hareketlerin etkisinin geçmişten çok daha hızlı dengelendiğini vurguluyor.
Eğilmez’e göre, modern piyasalar sadece korkularla değil, aynı zamanda matematiksel hesaplarla da hareket ediyor. Büyük krizler yaşandığında bile, genellikle piyasalarda beklenenden daha az tepki görmekteyiz. Fon yöneticileri ve algoritmalar, risk artışını gördüklerinde portföylerini hızla yeniden yapılandırarak farklı sektörlere yöneliyor; bu da paranın sistem dışına çıkmak yerine yer değiştirmesine neden oluyor.
Bu durum, finans piyasalarında büyük çöküşlerin sık yaşanmamasıyla doğrulanıyor. Zararını sınırlamak isteyen yatırımcılar satış yaparken, fiyatların düştüğünü fırsat olarak gören diğer yatırımcılar alım yapıyor. Bu karşıt hareketler, piyasada dengeleri korumakta ve sert dalgaların genellikle kısa sürede yatışmasını sağlamakta.
Eğilmez, durumu izah ederken Kemal Tahir’in romanlarından bir sahneye atıfta bulunuyor. Romanın karakterinin yere bıraktığı kaseyi kırılmasın diye gözetmesini örnek gösteren Eğilmez, günümüzdeki piyasa dinamiklerinin de benzer bir dikkatle izlendiğini ifade ediyor. Ona göre, finansal piyasalar artık vicdandan çok hesaplama üzerine kurulu; savaşlar ve krizler ise çoğunlukla sadece yeni bir “parametre” olarak değerlendiriliyor.
Sonuç olarak, modern finans piyasaları krizlerden kaçamayacak olsa da, hızlı bir şekilde bu durumları sindirip denge kurma yeteneğine sahip. Eğilmez, yatırımcıların ortak kaygısının sistemin çalışmaya devam etmesi, yani “kâsenin kırılmaması” olduğunu belirtiyor.
