Tasavvufun inceliklerine aşina olanlar, gülün manevi bir sembol olduğunu bilirler. Bu sembol hem zahiri hem de batıni anlamlar taşır; bir tarafta Hz. Peygamber (sav)’e işaret ederken, diğer tarafta ruhun yolculuğunu ve kalbin ilahi hakikatle buluşmasını sembolize eder. Tarikat ehlinin taçlarının üst kısmına yerleştirilen bu gül, aslında bir sembol olmanın ötesinde, tasavvufi bir hakikatin yansımasıdır.
Gül mührü, “gönül”e işaret eder. “Gül” ismindeki “kaf” harfi “Allah kuluna yetmez mi?” ayetine gönderme yaparken “lam” harfi “Allah kullarına lütufkârdır, dilediğini rızıklandırır. O kuvvetlidir; güçlüdür.” (Şura, 19) ayetinin bir yansımasıdır. Her bir harfin, sembolün kendi içinde bir anlam dünyası vardır. Bu sembollerin anlam dünyasına girmek, tasavvuf yolculuğunda bir adım daha ileriye atmak demektir. Her bir tarikatın ruhani geleneğini ve manevi makamlarını temsil eden bu semboller, sadece şekli bir süs değil; içsel bir hakikatin, ilahi bir aşkın sembolüdür. Tasavvufun sembolü olan gül mührü, aslında her bir yaprağında ve çizgisinde manevi bir yolculuğun derin izlerini barındırır.
Her tarikatın gül mührü, kendi karakteristiğine göre değişiklik gösterir. Örneğin, bu mühürlerden biri de “beşgen gül mührü”dür. Mührün beş ucu “hamse-i al-i aba”ya, yani Hz. Peygamber, Hz. Ali, Hz. Fatıma, Hz. Hasan ve Hz. Hüseyin’e delalet eder. Ayrıca “şeriat, tarikat, marifet ve hakikat” kapılarını sembolize eder.
Gül mührü tarikatlar arasında farklılık gösterse de, Kadiri tarikatının özel sembolü olarak öne çıkar ve yeşil bir çuha üstünde üç daireden oluşur. Birinci daire şeriata, ikinci daire tarikata, üçüncü daire ise marifete işaret eder. Bu üç dairenin varlığıyla kazanılan ilahi hilat, yani içsel aydınlanma, “hakikat”tir. Bazı tarikatlara ait güllerde ortada bulunan “Süleymani mühür” ise gayb âlemini temsil eder.
